Gọt Mã Thầy

1.

Mỗi khi buồn người ta thường ngắm hoàng hôn. Hoàng tử Bé nói thế.

Mỗi hoàng hôn vớt đi một nỗi buồn. Mỗi ngày mới mang tới một niềm vui. Nhưng làm sao lấy đi được sự thất vọng. Nhất là khi ta thất vọng với chính cuộc sống của mình. Sự thất vọng, như một con bạch tuộc khổng lồ kéo người ta xuống đáy biển sâu lạnh lẽo. Sâu đến mức người ta không còn thiết đạp chân để ngoi lên thở. Cho dù cái đáy vực sâu ấy, chỉ là cái đi-văng trong phòng khách nhà mình, nơi mình đang nằm để mặc kệ con bạch tuộc nó lôi mình chìm xuống.

Tôi nằm trên cái đi-văng màu mận chín, trong một buổi chiều hè oi ả, nghe Adagietto của Mahler, tự mình đưa đám ma của chính mình trong nghĩa địa san hô dưới đáy đại dương.

2.

Em ngồi sát bên tôi, trên chiếc ghế gỗ bé cũ kỹ của quán cóc trên vỉa hè. Đã qua nửa đêm. Bên kia đường là khu chợ khổng lồ im lìm trong bóng tối. Em thong thả gọt từng củ mã thầy trong khi tôi luyên thuyên những lời vô nghĩa.

Tôi không hiểu tại sao đã gọi điện cho em vào giờ đấy, khi đang rất say. Đây là lần đầu tiên tôi rủ em đi chơi. Câu trả lời của em rất đơn giản và gọn gàng: em cũng chưa ăn gì, anh qua đón em đi.

Cái quán cóc bên hông chợ là nơi tôi hay ghé lại sau mỗi lần đi chơi đêm. Tôi thích bà cụ bán hàng và góc phố này. Từ những đêm đông mưa gió tối tăm ngày xưa, khi khu chợ chưa được cải tạo. Cho tới hôm nay, góc phố sáng rực và náo nhiệt khu ăn đêm.

Những củ mã thầy mát họng. Một cô gái dịu dàng trong quần jeans cũ và áo sơ mi. Một người đàn ông tựa sát bên cô. Hút thuốc rẻ tiền và nói những lời vô nghĩa.

Ở cái góc phố đêm vừa tĩnh lặng vừa náo nhiệt ấy, người ta vô tình bỏ quên nỗi thất vọng dưới tít bể sâu.

Chỉ vài tiếng nữa là trời sáng.
Đọc tiếp

Chuyện điện nước

Tôi rất thích một bài hát thuộc dòng Classic Disney tên là “I wanna be like you”. Đây là bài hát mà con khỉ đột đầu đàn, khi nó bắt cậu bé rừng xanh Mowgli về, nó hát để năn nỉ và dọa dẫm cậu bé, rằng nó đã lên đến đỉnh cao danh vọng của loài khỉ rồi, nó là VIP của rừng rậm rồi, còn bây  giờ nó muốn được giống như con người, nó muốn bỏ rừng vào thành phố. Bởi nó: “I’m tired of monkeyin’ around”.

Không rõ trong những người Việt đang bỏ xứ mà đi (định cư) nơi khác, có bao nhiêu người đi vì tự mình chán cái cảnh có một lũ (trong đó có bản thân mình) đang monkeying (làm trò khỉ) vòng quanh, bao nhiêu người ra đi vì không muốn con cái mình tham gia vào cái vòng quay khỉ đột ấy.

Còn những người vẫn hằng ngày đổ mồ hôi kiếm ăn ở mảnh đất này, có ai dũng cảm trong im lặng thoát khỏi các kiếp nạn làm khỉ kiểu “Đền Hùng thất thủ”.

***

Tôi mới đọc Crippled America của Donald Trump. Trong sách có chỗ Trump nói về quyền công dân (citizenship) của người Mỹ (còn ta quen gọi là lấy quốc tịch Hoa Kỳ). Trump nói cần phải chấm dứt những Anchor Baby, là những đứa trẻ mà bà mẹ (Tàu) khi có bầu bay qua Mỹ sinh con rồi bay về, cốt để những đứa trẻ ấy sau này có quốc tịch Mỹ. Trump ủng hộ những người dân nhập cư, nhưng phải là những người tốt, tài giỏi, chăm chỉ lao động; những người đến Mỹ để theo đuổi ước mơ, thay đổi cuộc đời. Trump không muốn “anchor baby” và nhập cư lậu. Trump giải thích quyền công dân được trao cho những người sinh ra ở Mỹ, có nguồn gốc lịch sử, là để trao quyền công dân cho những người nô lệ, sinh ra ở Mỹ, mà bị dân da trắng hắt ra bên lề; chứ không phải để lợi dụng quyền này để có quốc tịch Mỹ.

***

Hồi lâu lâu tôi có đọc một bài báo thấy gia đình Clinton, sau khi ông chồng hết làm tổng thống, được xếp (giai tầng) vào hạng upper-middle-class. Tức là chưa được xếp vào thượng lưu. Mà upper-middle-class cũng rất ít, chưa tới (hình như là) 5% dân số Mỹ.

Mới ngồi lẩn thẩn nghĩ ở Việt Nam thì ra sao. Ở miền bắc ngày xưa hay có cách nói “công dân hạng A”. Chắc là do ảnh hưởng cách nói của Liên Xô: “Anh này là công dân hạng A.”

Các vị trong BCT, tôi xếp vào hạng A+. Tức là cao nhất, cái gì cũng có, muốn gì được nấy. Hạng này siêu ít, cả nước chưa tới 20 người. Còn các hạng dưới thì sao.

Lâu rồi tôi không nhớ cách mình xếp hạng, chỉ nhớ là khá phức tạp. Ví dụ một đại gia buôn vải ở Soái Kình Lâm, rất có uy tín trong lĩnh vực của mình, có nhiều tiền, mua gì cũng được. Nhưng nếu đại gia ấy nằm ngoài các quan hệ chính quyền, thì dù đi xin học cho con, hay vào bệnh viện, hay đến những nơi dịch vụ công , … họ cũng sẽ chả là cái gì cả. Cách duy nhất họ có thể có một chút ưu đãi cho mình là vung tiền ra đút. Nhưng không phải lúc nào, chỗ nào cũng đút được.

Trong khi đó một vị cỡ trưởng quận, họ oách hơn nhiều. Dù chỉ là công chức. Các vị cỡ trưởng quận hồi đó tôi xếp vào công dân hạng B+.

Một ví dụ khác, giả sử như anh Ngô Bảo Châu mà ở trong nước, theo xếp hạng này, chắc chỉ nằm ở hạng B. Tức là dù rất giỏi và danh tiếng, nếu anh đi xin học cho con, anh phải nhờ vả tứ lung tung mới được. Mà phần nhiều là nhờ các công dân hạng B+ trở lên. Hay anh Thành Việt, giải Pulitzer đấy, nếu ở Việt Nam, anh còn ở dưới hạng B khá xa và chưa chắc anh đã sáng tác nổi một truyện ngắn.

Còn như tôi, chắc cỡ  C hoặc C-.

***

Có người lên báo hỏi: “Đi định cư nước ngoài cả, thì đất nước này ai xây dựng đây”. Đọc tiếp

Anh ruột và anh rể

“Nếu không phải anh mày, thì cũng là anh vợ mày”.

Mày ở đây là quan tham, còn anh hoặc anh vợ là “bình phong” che giấu của cải do tham nhũng mà có.

Câu nói này phổ biến ở Trung Quốc. Sau vụ Hồ Sơ Panama, toàn bộ internet của Trung Quốc bị chặn từ “Panama” và từ “jie fu”. Jie-Fu là tả phu hay tỷ phu, tức là anh rể.

***

Tùng Phong giải thích cho tôi hiểu như sau.

姐夫 là  Tả phu (nhưng chữ tả mình quen đọc là thư).

Chữ Tả trong jiejie là chị gái còn chữ Phu trong zhangfu (trượng phu: chồng).  Tức là chồng của chị gái, là anh rể.

Ví dụ tiểu thư,  mình cũng viết chữ Hán là chữ tả kia: xiaojie tức tiểu thư

姊: tỷ (tỷ tỷ, tỷ muội) cũng có nghĩa là chị gái. Còn một chữ tỷ nữa cũng có nghĩa là chị gái. 姉 (tỷ) tụi Nhật dùng chữ này để chỉ chị gái.

Liên quan đến chữ anh rẻ này lầ hai cái tên:邓家贵 (Deng jiagui) Đặng Gia Quý và 齐桥桥 (Qi Qiao Qiao) Tề Kiều Kiều.

***

“Tả phu” và “Panama” là những từ bị loại bỏ khỏi mạng Vi Bác của Trung Quốc.

Trong danh sáchh Panama có tên anh rể của Tập Cận Bình, chồng của Tề Kiều Kiều chị của Tập. Ông anh rể có tên là Đặng Gia Quý trước đây điều hành 2 công ty offshore ở  đảo Virgin.  Trước đây có nghĩa là trước khi Tập lên ngôi. Đọc tiếp

Ái tình và Cam Ranh

Hôm hội sách vừa rồi, có người bạn ở bển về, rủ đi uống bia đêm. Kể là bên Tàu các em xinh tươi hay rủ khách nước ngoài đi “tác ái”.

Chợt nhớ ngày bé, đọc các sách diễm tình tiền chiến, thấy các nhân vật trẻ trong đó hay rủ nhau “làm ái tình”. Có lẽ ngày xưa Việt Nam kiêng nói chuyện này, nên từ ngữ thường bóng gió, kiểu mây mưa, ân ái, thay vì dùng hẳn chữ “làm” nghe hơi công nghiệp. Cách nói “làm ái tình” hẳn là cách dịch sang tiếng Việt của “faire l’amour” trong tiếng Pháp, và đến 196x thì may mắn làm sao ở Sài Gòn nó khớp với từ tương đương trong tiếng Mỹ. Lâu ngày rút ngắn thành “làm tình”.

Hôm nay đọc báo biết tin Cam Ranh mở cửa cho các kiểu tàu chiến của các nước vào chơi, kể cả tàu Tàu. Đọc tiếp

Chuyện đấu tranh

Trong bài trước tôi đã nói về cái bánh to mà Đảng đang ôm hết của dân chắc chắn là một dạng cân bằng bền vững của tối ưu Pareto. Tức là sẽ chẳng có thay đổi gì cả.

Trong bài này tôi nói về hai nhân vật rất nổi tiếng trong xã hội và chính trị Việt Nam đương đại.

Một là anh Nguyễn Quang A.

Nguyễn Quang A nổi tiếng từ lúc nước Việt Nam thống nhất chưa có doanh nhân. Hay nói cách khác, Nguyễn Quang A là doanh nhân rặt chế độ đầu tiên, khác với các doanh nhân cùng thời kỳ nhưng ở phía nam, đã từng kinh qua nền kinh tế mở trước 1975. Khoảng đầu 199x, tôi còn nhớ lúc đó khoa lý học buổi chiều ở dãy nhà cấp 4 đằng sau nhà Liên Hợp, có lần đề tài buôn dưa lê lúc nghỉ trưa của đám sinh viên bọn tôi là về là Nguyễn Quang A người được báo đăng tin là có lương cao nhất Việt Nam lúc bấy giờ (hình như là 50 triệu). Sau này Quang A dịch sách về tự do, rồi dấn thân vào các hoạt động khác. Nguyễn Quang A ngày nay rất nổi tiếng và có đông đảo người ủng hộ.

Những gì Nguyễn Quang A đã làm, và sẽ làm nếu như trúng cử Quốc Hội, tôi tin chắc sẽ đóng góp một ít vào macro, đóng góp nhiều hơn vào các thay đổi micro. Nhưng về foundation lại có thể có hại. Ở mức độ foundation, các hoạt động tự ứng cử càng được ủng hộ bao nhiêu thì lại càng củng cố tính hợp pháp của chính quyền bấy nhiêu. (Rất thú vị, dù hành động tự ứng cử của anh Quang A cốt là để thách thức dân chủ đến thế là cùng, nhưng có lẽ tác động cuối cùng của hành động này với số đông quần chúng sẽ có tác động legitimate thêm cho Đảng và nhà nước).

Hai là anh Đoàn Văn Vươn.

Không mấy ai biết về Đoàn Văn Vươn cho đến khi anh này đột ngột nổi tiếng với dàn hoa cải và địa lôi đầy màu sắc giắc-cu lãng mạn. Cách hoạt động của Đoàn Văn Vươn thu phục được ít người ủng hộ hơn Nguyễn Quang A. Nó cũng không đóng góp gì cho macro lẫn micro. Nhưng ở tầm foundation, nó bắt người ta phải tự đặt câu hỏi về hành động và tính hợp pháp của chính quyền.

Giữa hai ngôi sao nói trên có một khác biệt rất quan trọng.

Đọc tiếp

Chuyện bài hát

Hôm qua cả nhà tôi ngồi nghe Hoàng Huệ Quân hát.

Hoàng Huệ Quân hát:

“Em đừng ngồi buồn, và đừng nói những lời giận hờn. Để bầu trời xanh ngát như màu xanh trong mắt em”.

*

Đó là cái thời mà Ngôi Sao Cô Đơn và Đợi Chờ Trong Cơn Mưa làm mưa gió trên các sân khấu nhạc nhẹ cả nước.

Nếu ở Việt Nam có cái gọi là hậu chiến, thì đó là thời kỳ đẹp đẽ nhất của hậu chiến. Mọi thứ đều nở hoa, tất cả đều chan hòa, và chưa có ném đá.

Nếu có cái gọi là thời đại hồ chí minh, hẳn đó là một khúc vàng son đáng ghi nhớ.

Đó là thời kỳ những lãnh đạo miền nam đi qua chiến tranh đang lèo lái đất nước lò dò đi ra biển, những nhạc sĩ cầm súng đi qua chiến tranh bắt đầu lên đỉnh cao của tài năng và danh vọng, những người thương binh bắt đầu ra khỏi quân ngũ để bắt đầu đi làm kinh doanh hay làm chính trị.

*

Chiến tranh mang đến mảnh đất này bao tai họa. Có một tai họa không ai nói đến. Trong chiến tranh, những con đực dũng mãnh nhất đều xông vào nơi khói lửa nhất, và chết.

Mấy chục năm sau chiến tranh, tác hại của nó mới lộ ra. Những gì tha hóa nhất của tính cách dân tộc, của xuống cấp nhân cách tầng lớp bình dân, đều có thể phần nào giải thích bằng sự thiếu hụt của của những con giống xuất sắc nhất trong cơn bùng nổ dân số (baby boom) hậu chiến. Đọc tiếp

Chuyện ứng cử

Cách nay một khóa quốc hội, anh Cảnh Bình tự ứng cử, rất chính thống, lên cả các báo nhà nước trả lời phỏng vấn rất chững chạc. Kết quả là, sau hiệp thương, anh Bình trở thành nguyên ứng cử viên quốc hội.

Năm nay, tôi nghĩ anh Quang A và các anh chị khác cũng sẽ rơi tự do ở hiệp thương. Vòng hiệp thương có lẽ khá bất ngờ, hoặc rất dị, giống như trường hợp anh Lê Công Định (mà tôi chỉ được nghe kể lại).

Việc tự ứng cử rất hay, thú vị, nôm na là thuốc bổ cho các hoạt động của xã hội dân sự. Nhưng nó có thực sự là đấu tranh chính trị không thì còn phải suy nghĩ tiếp.

Tôi cho rằng, những người như anh Quang A khi ra ứng cử và có cương lĩnh tranh cử tốt đến mấy, thì anh ấy cũng khó mà đại diện cho một số đủ đông quần chúng (cử tri) để có được nhiều phiếu (theo đúng nghĩa cử tri bỏ phiếu cho người họ muốn đại diện cho mình). Nói chung cá nhân không nên đại diện cho ai cả.

Đại diện tốt nhất cho số đông, phải là chính đảng. Tức là, khi tôi muốn có ai đó đại diện cho tôi, thì “ai đó” phải là một chính đảng, với tư tưởng, đường lối, cương lĩnh chiến lược sách lược tương đồng nhất với suy nghĩ, tình cảm và mong muốn của tôi. Rồi thì cái đảng đấy sẽ cử các cá nhân khác nhau vào quốc hội (cá nhân không đại diện được cho ai, nhưng lại đại diện được cho Đảng, thế mới tài). Khi trong quốc hội có (nhiều) nghị sĩ thuộc cái đảng đại diện cho tôi, họ mới thực sự có công cụ để bảo vệ quyền lợi cho những người như tôi, để biến kỳ vọng của tôi thành sự thực.

Đọc tiếp

Mùa xa xứ (Ba Mùa Yêu)

Mùa xa xứ hay Ai cũng có một chốn để quay về

(Chương Áp Mái, trích từ tiểu thuyết tí hon Ba Mùa Yêu)

 

Gửi cậu Sanh,

Đã ba tháng nay tôi đợi cậu về để nói chuyện. Mà cậu vẫn biệt tăm. Có người quen nói vẫn thấy cậu thi thoảng ghé vào Sở, nhưng tôi cũng không dò hỏi tiếp, sợ cậu bị liên lụy về sau.

Tôi đợi cậu về chỉ để gặp rồi nói mấy lời. Nói mấy lời thôi, bởi ánh mắt cậu nhìn tôi từ ngày anh Học bị bắt, làm tôi day dứt.

Nay anh Học chết rồi. Anh Ký cũng đã chết. Anh Trân đi đày Côn Đảo không biết khi nào trở về.

Cả ông Trường nữa, tôi nghe tin đã về Sài Gòn cũng đã chết ở Sài Gòn.

Còn tôi biết chỉ vài ngày nữa mật thám sẽ bắt tôi. Họ đã dò ra được cái bản vẽ sơ đồ làm bom mà tôi chỉ cho Ký.

Điều an ủi duy nhất với tôi lúc này, là họ sẽ không đánh tôi như đánh những người tình tình nghi khác trong Sở Cẩm Hàng Trống. Các anh đã chết cả rồi, anh Trân bị đi đày, họ không còn phải tìm thêm ai nữa.

Tôi quyết định viết cho cậu sau khi nghe tin ông Trường chết. Từ từ tôi sẽ viết để cậu hiểu rõ hơn. Nhưng tôi phải phân trần ngay với cậu vì sao tôi nhắc đến ông Trường. Ở Pháp, ông Trường là người mở mắt cho tôi về nỗi mất tự do của người dân thuộc địa. Ở Hà Nội, anh Học là người khuyến khích tôi hành động.

Tôi gặp ông Trường ở Công binh Xưởng Toulouse. Đó là năm 1916. Năm đó ông Trường vừa được Pháp cho ra tù, ông nhập ngũ và làm thông ngôn cho lính Đông Dương ở công binh xưởng. Tôi lúc này mới ra khỏi quân y viện lính Annam đặt ở trung tâm huấn luyện lính Saint Rafael gần Marseille. Khác các anh em lính thợ, tôi biết một chút tiếng Pháp, thậm chí mấy người Tây ở Hà Nội còn khen tôi nói tiếng Pháp đúng mẹo. Khi gặp ông Trường, ông ấy hỏi tôi có biết Cuốc Ngữ không, có biết Le Nôm không, Le Chinois không. Tôi bảo ông Trường là tôi đọc được cả. Ông Trường bảo, ”Anh lên giúp việc cho tôi.“ Ông Trường làm thông ngôn, nhưng hay viết đơn giúp lính Annam. Tôi hầu ông Trường việc ghi tên họ, quê quán người ta bằng chữ Cuốc Ngữ. Tên tôi cũng là do ông Trường cũng khuyên đổi. Ông bảo, ”Tên Trúc, người Tây khó gọi.“ Sau đó tôi lấy tên Trúc Tâm. Gọi là Tâm cho dễ.

Ông Trường dạy thêm tôi tiếng Pháp. Dần dần ông nói chuyện nhiều với tôi,lúc đó tôi vỡ lẽ chuyện ông mới được ra tù rồi đăng lính và chuyển đến Toulouse. Ông bị người Pháp bắt đi tù vì ông có quốc tịch Pháp, sống ở Pháp mà lo chuyện ở tận Đông Dương. Ông Trường bị bắt vì lập ra hội ái hữu La Fraternité des compatriotes10, có liên lạc mật thiết với ông hoàng Cường Để và Phan Châu Trinh. Ông Cường Để chống Pháp ở Bắc Kỳ ít người biết, nhưng trong Nam Kỳ, lúc tôi đi qua có nghe người ta nhắc tới. Sau này, quãng năm 1919, lúc tôi chuẩn bị rời Thessaloniki bên xứ Macédonie thì tôi có nghe ông Trường tham gia nhóm ký tên trong Revendications du peuple annamite11.

Hình như tôi hơi lan man. Để tôi viết lại cho có đầu đuôi, cậu theo cho dễ.

Đọc tiếp

Sách: Các thế giới song song

Bài điểm sách này viết cho TTCT và cũng để hâm nóng lại link Ba Mùa Yêu.

Interstellar của đạo diễn Christopher Nolan là một bộ phim rất thành công DSC05480năm 2014. Phim kể về một người cha chia tay đứa con gái bé nhỏ của mình rồi dùng tàu vũ trụ đi xuyên qua lỗ sâu đục (hay còn gọi là lỗ giun) để đi vào tương lai và tìm cách cứu nhân loại. Bị mắc kẹt ở tương lai, ông tìm mọi cách để gửi thông điệp về cho con gái của mình. Cuối cùng, ông đã thành công nhờ sử dụng sóng hấp dẫn. Một bộ phim khoa học giả tưởng nói về tình cha con nhưng lại rất lý thú với các ý tưởng vật lý cao siêu và kỳ lạ vốn khá khó hiểu với đại chúng.

Sau khi  xem phim, giáo sư vật lý Đàm Thanh Sơn có viết trên blog của mình, rằng cố vấn khoa học của bộ phim là giáo sư vật lý Kip Thorne của Caltech, đồng thời đưa ra bốn bài báo khoa học và khuyến khích mọi người đọc để hiểu thêm các ý tưởng vật lý vũ trụ trong Interstellar.

Với hầu hết bạn đọc bình thường, việc đọc các bài báo khoa học kiểu này sẽ hơi mệt, mất thời gian, và có thể  còn rất chán. Thay vào đó, các bạn có thể tìm đọc một cuốn sách hấp dẫn hơn đã được dịch sang tiếng Việt: Các thế giới song song (Parallel Worlds) của nhà vật lý Michio Kaku.

Trong Các thế giới song song, các tên tuổi vật lý mà giáo sư Sơn nhắc đến trong bài viết của mình như Thorne, Misner, Wheeler sẽ xuất hiện cùng với hầu hết các nhà vật lý vĩ đại khác từ Newton đến Einstein. Cùng với các tên tuổi ấy là các ý tưởng khoa học của họ, được diễn giải một cách ngắn gọn, mạch lạc và tương đối dễ hiểu.

Bởi Các thế giới song song là một cuốn sách rất đặc biệt: một cuốn sách dành cho bạn đọc đại chúng, viết về lịch sử ngành vũ trụ học cùng hai trụ cột của nó là thuyết tương đối và vật lý lượng tử.

Trong những trang đầu tiên của cuốn sách, tác giả và cũng là nhà vật lý vũ trụ Michio Kaku đã dẫn dắt độc giả tiếp cận ngành vật lý vũ trụ bằng hai quan niệm tôn giáo đối nghịch nhau về bản chất của vũ trụ. Một vũ trụ của Ki-tô giáo, có điểm bắt đầu (Sáng Thế). Một vũ trụ Niết-Bàn của Phật Giáo, không có bắt đầu và không có kết thúc. Rồi cũng rất ngắn gọn, ngay trong chương đầu tiên của cuốn sách, tác giả đưa cho bạn đọc một giải pháp bớt bối rối hơn: ngày càng có nhiều chứng cứ để củng cố cho lý thuyết về sự tồn tại của đa vũ trụ: liên tục có những vụ trụ mới “nảy mầm” ra từ những vũ trụ khác, giống như liên tục có Sáng thế trong một Niết bàn vô tận. Một ý tưởng vật lý rất khác với trực quan của một người bình thường, nó bí ẩn và …hấp dẫn.  Như nội dung của bộ phim Interstellar vậy.

Đọc tiếp

Chuyện khẩu vị

Bài này tôi viết cho Phiếm Đàm của TTCT. Viết tào lao chém gió để mua vui cho mọi người, và nhân tiện câu khách cho tiểu thuyết tí hon Ba Mùa Yêu mà tôi vừa tự xuất bản trên internet.  Phía dưới bài này, tôi cũng trích đoạn của Ba Mùa Yêu (hiện đã có bán trên  link của Barnes and Noble), để mọi người đọc thử cho biết.

*

Có lẽ từ khi bắt đầu biết chọn thức ăn con người cũng bắt đầu nhận biết về mùi vị.

Vị của thức ăn trên đầu lưỡi tác động không những sớm, mà còn mạnh, vào nhận thức của con người cho nên nó còn ảnh hưởng đến cách con người nhìn nhận xã hội và cuộc đời.

“Đồng cam cộng khổ” hay “Khổ tận cam lai” là những câu thành ngữ hán việt, tức là của người Tàu, nhưng rất đỗi quen thuộc với người nước ta. Quen đến nỗi dù không hiểu chính xác nghĩa của từng từ, người ta vẫn hiểu được hàm ý của câu.

Cam (甘) có nghĩa là ngọt. Khổ((苦)  là vị đắng. Có ngọt thì cùng chia, có đắng thì cùng chịu.

Vị ngọt rất đặc biệt. Khi nếm vị ngọt rồi, ta vẫn có thể nếm qua vị khác: chua, cay, mặn. Nhưng đã nếm vị khác rồi, nhất là vị cay như cháy lưỡi, ta không thể nếm thêm gì khác.

Vậy nên, người Tàu ngày xưa đặt ra năm vị (ngũ vị) cơ bản, tương ứng với ngũ hành, đã cho rằng vị cam (ngọt) là vị cơ bản nhất. “Cam giả, ngũ vị chi bản dã” nghĩa là vị ngọt là gốc của ngũ vị.

Vị ngọt vì thế là biểu tượng cho những gì tốt đẹp. Chữ “Điềm – 甜”, là ghép của chữ cam và chữ lưỡi (thiệt – 舌) chỉ vị ngọt của đường mật, liên tưởng đến lời nói ngọt ngào, của nụ hôn sâu, và tất nhiên là liên tưởng đến niềm vui, hạnh phúc. Đặng Lệ Quân có một bài hát rất hay tên là Điềm Mật Mật (Mật Ngọt). Trần Khả Tân có một bộ phim rất hay cũng tên là Điềm Mật Mật. Bộ phim này nói về tình yêu sau bao nhiêu cay đắng đã có kết cục ngọt ngào, hạnh phúc.

Tất nhiên, trái nghĩa với ngọt, là đắng. Những gì đau đớn, buồn bã nhất đều có liên tưởng đến “khổ”, tức là vị đắng. Vị đắng bao giờ cũng khó nuốt.

Vị cam (ngọt) là gốc của ngũ vị, nhưng vị hàm (咸) nghĩa là mặn, lại được coi là “bách vị chi chủ” nghĩa là chủ của trăm vị. Người ta có thể ăn thiếu ngọt, thiếu chua, thiếu cay, nhưng rất khó ăn những gì thiếu mặn. Hơn nữa, mặn có thể bổ sung vào những vị khác. Canh chua vẫn có mặn. Đồ cay cũng có thể cho mặn vào. Và đặc biệt nhất, các vị khác có thể có từ nhiều loại thực phẩm khác nhau, riêng mặn chỉ có từ muối. Đọc tiếp

Chuyện tình: Ba Mùa Yêu

Tôi vừa tự xuBamuayeuất bản một cuốn sách dưới định dạng ebook để phát hành trên internet.  Tên cuốn sách là Ba Mùa Yêu, ISBN: 9781311202130. Tôi sử dụng Smashwords để xuất bản cuốn sách này. Các bạn có thể bấm vào link Smashwords này để mua sách ở các định dạng khác nhau: epub, pdf… Trước khi quyết định mua sách, bạn cũng có thể download phần sample về đọc thử.

Sách cũng được bán trên các nhà sách online khác. Nếu bạn dùng các thiết bị của Apple thì bấm vào link Apple này để mua.

Các nhà sách khác như Barnes and NobleKobo,  ỊnkteraOyster Book, Blio cũng có bán Ba Mùa Yêu. Bạn có thể vào các trang này và search bằng tên sách (Ba Mùa Yêu) hoặc số ISBN (9781311202130)

*

Dưới đây là lời giới thiệu tôi tự viết cho cuốn sách, và mục lục các chương.

Tựa viết lấy

Ba Mùa Yêu là một “tiểu thuyết tí hon” tôi viết trong mùa đông năm 2014. Gọi là “tiểu thuyết tí hon” bởi vì:

+ Một là nó rất ngắn. Ngồi cà phê sáng thứ Bảy lâu một chút là đọc hết cuốn sách, hoặc ăn tối xong đọc một lèo là đến giờ đi ngủ.

+ Hai là tuy rất ngắn nhưng có tới sáu chương. Và dù rất ngắn nhưng Ba Mùa Yêu vừa viết tình yêu vừa về tình báo. Có nhiều mối tình, có cả xếp hình, nhiều sự kiện lịch sử, nhiều phân mảnh, cấu trúc rời rạc.

Trong Ba Mùa Yêu, có những người trẻ thế kỷ XXI. Họ dùng Facebook, đọc sách Tây, nghe nhạc Mỹ, và yêu nhau. Có những người trẻ của những năm 1920. Họ lẩn trốn mật thám Pháp, hoạt động chống nhà nước thực dân, và… yêu nhau. Có cả những người trẻ từ Annam đi lính cho Pháp ở châu Âu trong Thế chiến thứ Nhất. Họ tò mò học hỏi cuộc sống xa lạ, và… cũng yêu nhau. Đọc tiếp