Tiệm mì, Ngã tư, Sài Gòn, Biển Đông

(Copy một loạt từ FB về đây).

1. Hoa mộng

Hôm nay lần đầu tiên trong đời bước chân vào McDonald. Lại là McDonald ở Sài Gòn. Nhạc Mỹ bình dân, quán đông đúc ồn ào vui vẻ. Có những người trung niên quần áo xộc xệch vụng về bưng khay thức ăn tìm chỗ ngồi. Nhiều gia đình đi cả nhà, dáng vẻ bình dân, tự tin gửi xe vào quán. Có cả người già, đến ăn chắc để có chút không khí, giúp nhớ nhung con cháu đi định cư Hoa Kỳ kinh tế khó khăn mấy năm nay không dám về.

McDonald đến Việt Nam hơi muộn, nhưng giấc mơ xuất cảnh định cư mấy chục năm nay dường như vẫn ở nguyên đấy, trong những người lao động bình thường và những người trung lưu ủ mưu tích tiền để gửi con đi du học.

Tuần rồi báo chí đưa tin bác Cả đi thăm nước hồi trước là Liên Xô. Nhìn ảnh các bác già khụ mà tung tăng như trẻ nhỏ trong clip, lại nhớ đến những sinh viên Hà Nội thế hệ 5x, 6x, gày gò, xộc xệch, ngày ngày vác sách đến khoa mác-lê cắm mặt vào học. Bụng đói, đầu xanh, quần tích kê hai mông thật to, vừa nuốt chửng mác lê vừa mơ mộng một ngày được đến quê hương cách mạng tháng mười. Trong giấc mơ đẹp đẽ ấy có áo khoác dạ, mũ nồi bằng nỉ đen, đi trong tuyết, và biết đâu may mắn nhìn thấy tổng bí thư hay chủ tịch xô viết tối cao, đứng từ xa vẫy vẫy.

Giấc mơ rồi cũng đến với bác, nhưng có lẽ hơi muộn. Quê hương cách mạng vẫn còn, mà thành trì cách mạng đã đi về nơi chín suối. Trong áo khoác dạ và mũ nồi của thập kỷ 70 thế kỷ trước, những lúc no lòng trong khách sạn ấm cúng, không biết bác cả có trỗi dậy ham muốn nhao ra cửa hàng bách hóa gần nhất xếp hàng, biết đâu mua được nồi áp suất, bàn là. Và biết đâu cả thau nhôm to đùng để mang về rửa mặt.

2. Bức tường Berlin

Người ta vẫn cho rằng thời kỳ đỉnh cao của các học giả Vạn Hạnh trước 1975 cũng là thời kỳ các trào lưu tư tưởng mới mẻ nhất của Châu Âu được du nhập vào Sài Gòn (thủ đô Việt Nam Cộng Hòa) nhanh nhất.

Nhưng chắc không nhanh bằng sự du nhập làn sóng Cải Tổ, Đổi Mới Tư Duy và cả Sám Hối nữa từ Liên Xô và Đông Âu về Hà Nội (thủ đô Việt Nam).

Nhanh và còn rộng hơn. Đâu cũng nói về đổi mới tư duy, cải tổ.Ông bạn hàng xóm tên Tùng của tôi, lúc đó bọn tôi còn học cấp 2, còn bảo: “bọn BBC nó gọi là đổi mới suy tư mày ạ”.

Trước khi tường Béc Lanh (ở HN lúc đó nhiều người còn gọi thế) đổ, áo lông Đức rất là thời thượng. Sau đó thời thượng phải là (đồng) Đê Mác.

Bức tường Berlin sụp đổ là một sự kiện quá lớn lao và mới mẻ so với nhận thức, hiểu biết và tầm vóc của lãnh đạo Việt Nam lúc đó. Tôi đoán vậy. Nên các vị này thay vì làm vua thì phải tuân theo cái thuận của đất trời, của lẽ tự nhiên, mà hùa theo Đông Âu mà làm đổi mới, thì các vị làm ngược lại. Nói theo ngôn ngữ bây giờ thì lãnh đạo đứng trước cơ hội lịch sử ấy, lại không đủ tâm và đủ tầm, nên đã kệ mẹ nó chuyển biến lịch sử, đồng lòng đóng sập cửa lại. Hơn thế, còn quay đầu chui vào háng kẻ thù cũ mà họ coi: vừa là đồng chí vừa là anh em. Lãng tử hồi đầu chính ra phải là mấy vị lãnh đạo thời kỳ này mới đúng.

Đánh Mỹ, đánh Pháp, đánh Nhật thì được, mà làm bạn với họ thì không dám. Thế có hài không. Sau mấy chục năm, giờ rõ ràng các cựu thù Nhật, Đài Loan, Hàn, Mỹ, Pháp đều là các nước đối tác tốt nhất của Việt Nam. Thế mà vẫn chưa dám làm bạn.

Trong khi đó bức tường Berlin sụp đã được 25 năm. Cơ hội lớn nhất của Việt Nam sau Chiến Tranh đã mất. Thế giới gọi là ngày bức tường sụp, còn Việt Nam gọi là ngày Chị Dậu.

Chẳng qua chỉ tại chữ hèn
Tiền đồ chị Dậu mãi đen thế này.

***

Go West

Bốn năm sau khi bức tường Berlin sụp đổ, bài hát Go West của nhóm Pet Shop Boys (cover) lên hạng nhất ở Đức. Go West cũng làm nên một cơn sốt nho nhỏ ở Hà Nội nhờ danh tiếng của Pet Shop Boys ở thành phố này suốt nhiều năm với hai bài hát rất được ưa thích là It’s a sin và Rent.

Video clip của bài hát này, lúc đó ở VN chưa có MTV, đi về HN từ Đức thông qua đường băng video. Hình ảnh thần tự do hát backvocal và Lê Nin chỉ tay đi về thiên đường phương tây trong clip này thực sự gây ấn tượng.

Hình ảnh những thanh niên đồng phục cầm cờ đỏ leo bậc thang đến thiên đường, một diễu nhại Odessa Steps sequence nổi tiếng trong bộ phim tuyên truyền hạng nhất của nhà nước Xô Viết là Chiến hạm Potemkin, cũng rất ấn tượng. Hồi đó computer graphic là cái gì đó rất hiện đại. Clip này sau còn được đề cử grammy award cho hạng mục music video.

Lời bài hát khá dễ chịu:

“There where the air is free
we’ll be (We’ll be) what we want to be
Now if we make a stand
we’ll find (We’ll find) our promised land

(I know that) There are many ways
(To live there) In the sun or shade
(Together) We will find a place
(To settle) Where there’s so much space
(Without rush) And the pace back East
(The hustling) Rustling just to feed
(I know I’m) Ready to leave too
(So that’s what) We are gonna do”

3. Tính từ

Cấp ba, tôi học trong ký túc xá Mễ Trì của Đại học tổng hợp Hà Nội.

Đó là những năm cuối cùng của bao cấp và năm đầu tiên của cái mà về sau nay được gọi đổi mới.

Ký túc xá rất nghèo nàn, lạc hậu và bẩn thỉu. Bẩn nhất là nhà vệ sinh công cộng ở đầu hành lang mỗi tầng.

Các anh chị sinh viên thì vô tư, hay có các cuộc giao lưu sinh viên trường nọ với trường kia. Sinh viên đại học văn hóa qua chơi thì rất hay nói bậy.

Hồi đó có câu: “Nhà vệ sinh là nơi mất vệ sinh nhất, còn trường văn hóa là thiếu văn hóa nhất”.

Nay thấy báo chí nói người đứng đầu thanh tra chính phủ về hưu xây nhà ở quê to vật, người đứng đầu nội chính bắt tham nhũng lại có tiền đi chữa bệnh tận Hoa Kỳ, bất chợt nghĩ đến cái câu “nhà vệ sinh là nơi mất vệ sinh nhất”. Một câu lẽ ra chỉ đúng ở thời kỳ bao cấp, xã hội đóng cửa, sống bầy đàn với nhau.

Lại nhớ hồi còn bé hơn, còn học cấp hai, sống ở một khu tập thể. Trong khu đấy các hàng xóm là cán bộ nhà nước, rất là nghèo, đi xe đạp, xem TV đen trắng ở phòng công cộng của cơ quan. Nhưng họ rất trẻ trung và tếu táo. Họ hay chế giễu chính phủ là một loại triều đình, quan chức là hoàng tộc. Đứng đầu bộ giáo dục là Tôn Thất Học, bộ y tế là Tôn Thất Đức, bộ tài chính là Tôn Thất Thu, bộ nông nghiệp là Tôn Thất Bát, bộ lao động là Tôn Thất Nghiệp.

Nhìn vào các vấn đề y tế, kinh tế, giáo dục … bây giờ, lại nhớ đến các Tôn Thất đầy giễu cợt hồi xa xưa ấy.

Người ta ca ngợi thành tựu của cái gọi là đổi mới quá nhiều rồi. Tóm lại, cái việc undo những gì mà nhà nước làm sai, quay lại làm theo cách thế giới người ta đã làm từ lâu, thì được gọi là đổi mới, cứu nước cứu dân.

Nhưng chả có ai rút ra sai lầm của đổi mới.

Theo tôi, đổi mới đã sản sinh ra hai quái vật không biết phải gọi là gì. Một là chủ nghĩa cộng sản buông thả. Hai là nền kinh tế man rợ.

Ngày nay ta hay gặp kền kền của truyền thông, linh cẩu y tế, lang sói giáo dục. Nhưng lỗi không phải ở tự thân kền kền, linh cẩu, lang sói. Gốc rễ của cái xã hội bi đát này, chính là thời kỳ đổi mới mà hậu quả của nó sau mấy chục năm là buông thả về chính trị, man rợ về kinh tế.

Thế là một quốc khánh nữa sắp qua đi!

4. Phim Hồng Công.

Có hồi mình đi làm, cắm mặt vào việc, hồi đó chưa có internet, bỗng dưng sau mấy năm ngẩng mặt lên thấy chị em ở SG mê phim Hàn. Tò mò xem. Diễn viên thì cũng đẹp mà diễn ngu như bò. Không thể so với phim Hồng Công được. Hồi đó lâu rồi, giờ chắc có tiến bộ. Nhưng xem phim của Park Chan-wook, câu chuyện cực hay, cách kể cũng hay, mà diễn viên cứ có cái vẻ vụng về thế nào. Phim của Kim Ki Duk cũng thế, diễn viên diễn cứ vụng làm sao.

Phim Hồng Công thì có nhiều cái hay. Nhưng hay nhất là các phim (ko phải cổ trang) bọn HK ăn mặc đẹp vãi chưởng. Tuyền hàng hiệu. Xe hơi, đồ điện tử cũng đẹp. Ngay cả Lương Triều Vĩ đóng cảnh sát, hay mấy phim truyền hình về HK Cop, ăn mặc cũng đẹp hehehe. Phim Hàn thì ăn mặc với đồ dùng toàn cổ súy cho nội địa, nhìn quê bỏ mẹ.

Tất nhiên quần áo không làm nên bộ phim hay. Cũng như dân trí không làm nên dân chủ, mà chỉ là gia vị hiệu Anh Gau Pham. Nhưng mà phim cho diễn viên ăn mặc xấu, các bác có thích xem ko, trừ phim con heo ra? Biểu tình mà dân trí cao hehe, như HK, thích bỏ mẹ. Đến siêu thị đêm nó còn mở cửa, để cảnh sát nó có tấn công thì người biểu tình vào mà trốn. Người dân thấy biểu tình lịch lãm, mới ra sức mà ủng hộ. Mang cả cơm cho ăn. Ở VN mà biểu tình đông thế, chắc đái ỉa um cả phố lên. Smartphone chắc bị móc túi hết, lấy đâu ra mà lên mạng. Chưa kể biểu tình HK có tới mấy nhóm tổ chức. Ở VN mà thế, riêng các phe đã cãi nhau xem làm theo cách của ai là đúng, rồi cuối cùng là đm thằng TH, đm thằng thủ đô, đm thằng NA, thế là biểu tình thành ra tỉn nhau loạn cả phố lên rồi. Gia vị có khi thành món chính hehe, cay vãi.

Nhưng nói thế để chê giới trẻ VN là không đúng. Mà phải rõ là giới trẻ nào.

Lại nói về phim HK. Có một bộ phim tên là For a better Tomorrow. Phần 3. Tên là cai gì yêu VN, quên mẹ rồi. Trong phần 3 ấy có cảnh sinh viên học sinh VN biểu tình.

Thời trước 1975, SVHS VN biểu tình chống chế độ, phản đối cái nọ cái kia là bình thường. Trần Văn Ơn là học sinh Petrus Ký bị Pháp bắn chết trong đợt bãi khóa biểu tình năm 1950. Quách Thị Trang bị bắn chết khi mới 15 tuổi, do tham gia biểu tình của học sinh sinh viên chống chế độ Diệm. Các phong trào sinh viên ngày ấy còn đi cả vào tiểu thuyết, kiểu Mắt Bồ Câu và Rừng Phi Tiễn của Thu Bồn (phi tiễn là đạn bắn hơi cay như cảnh sát HK bắn vọt qua đầu rồi rơi vào đám biểu tình). Tượng Quách Thị Trang nay vẫn còn ở trước chợ Bến Thành.

Sau 1975, thời bao cấp. SV Hà Nội và SG hồi bao cấp bãi khóa và nổi loạn nho nhỏ, nhưng bị nhà trường với các chú công an vận động cho xịt hết. Xịt đến tận bây giờ.

Thôi xịt luôn cũng được, giờ mà ở VN có biểu tình kiểu HK, mình già thế này mà bị phân vào nhóm dọn vệ sinh với canh bọn móc túi, chắc chết vì quá tải mất heheheheehe.

Nhưng mà phim Hồng Công hay thì mình vẫn xem, ủng hộ và học tập phải không các bác.

5. Hồng Công.

Khoảng năm 1931, Tống Văn Sơ (Sung Man Cho) bị cảnh sát Anh bắt ở Hồng Công và giam ở đây tới mấy năm. Có khả năng Nhật ký trong tù của HCM lại liên quan đến Sung Man Cho thời kỳ này. Điều này đúng sai vẫn còn bí ẩn, nhưng chắc chắn Sung Man Cho sau chính là Nguyễn Ái Quốc ở Moscow cùng với Lê Hồng Phong và Nguyễn Thị Minh Khai.

Cách đây nhiều năm, tôi hay có khách ở Hồng Công qua làm việc ở Hà Nội. Cứ phải dẫn đi ăn và nói chuyện cho nó đỡ buồn. Có lần có anh bạn ở Sài Gòn ra, rủ đi ăn cùng luôn. Nói chuyện qua lại, hay quay về chủ đề trả Hồng Công lại cho Tàu, dân HK tự chọn hộ chiếu. Anh khách SG hỏi anh khách Hồng Công, là đố mày giá trị của Hồng Công là gì. Anh khách HK bí lắm. Anh khách SG mới bảo: đó là kung-fu movies và democracy. Anh HK mặt đần ra. Mấy hôm sau gặp lại, nói: mày bảo với anh mày là tao cám ơn ông ấy, chưa ai nói chuyện với tao như thế.

Hồi đó mật thám Pháp hay giăng bẫy bắt người Việt làm cách mạng ở  Thượng Hải, nơi nước Pháp có tô giới. Phan Bộ Châu bị lừa đi qua vùng tô giới của Pháp ở Thượng Hải mà bị bắt và đưa về VN. Hồ Tùng Mậu bị trục xuất từ HK qua Thượng Hải, rồi bị mật thám Pháp tóm cổ. Đây là cách mật thám Pháp “cấu kết” với cảnh sát Anh để bắt phần tử chống đối của 2 bên.

Riêng với Sung Man So, nhờ Cứu tế Đỏ trả tiền thuê luật sư Loseby, và nhờ Democracy của HK, mà đấu tranh pháp lý để Sung Man So không bị trục suất về Thượng Hải. Nhờ đó không bị tóm cổ mà đưa về VN rồi đưa về Vinh, nơi Nguyễn tất Thành và Trần Phú dính án tử hình ở đó. Chưa kể trong thời gian này, nhờ chế độ Dân chủ mà được đưa đi chữa bệnh, nên cũng thoát chết. Sau khi được phóng thích, thoát khỏi HK, Sung Man So đi TQ với tên Lý Sính Sáng, rồi đi Nga học trường đảng Lenin. Từ đó chính thức có Nguyễn Ái Quốc, rồi trở về TQ, rồi trở lại VN làm cách mạng. Rất may là có dân chủ ở HK, nên vừa khỏi ốm lại vừa thoát khỏi tay bọn Pháp đấy hehehe. Nên mới có ngày nay hehehe.

6. Dừng Đèn Đỏ: Bóng Đá, Lưu Á Châu và Biển Đông

Lưu Á Châu có một đoạn phân tích về kiềm chế cảm xúc. Phải nói là rất thú vị. Nhưng từ từ để kể xong chuyện này đã.

Nhân Tuấn Trương gần đây có một status về bóng đá. Anh này bảo các trận đá xem chán thực ra là rất … hay. Ý là khó có trận đấu nào hay cả với khán giả, cả với giới chuyên gia. Trận đấu hay với khán giả, thì thường là giàu cảm xúc, ít tính toán giằng co chiến thuật. Ngược lại, trận nào mà giới chuyên gia xem sướng điên lên thì khán giả sẽ thấy buồn ngủ, ví dụ trận Pháp – Đức.

Nếu anh Tuấn này mà để ý, sơ đồ cầu thủ trước mỗi trận đấu, họ gọi là sơ đồ chiến thuật, tiếng Việt cũng thế mà tiếng Anh cũng thế. Họp chiến thuật, kể cả họp chiến thuật giữa 2 hiệp, là rất quan trọng. Xây dựng chiến thuật cho từng trận, phần lớn do HLV và đội trưởng. Có những đội bóng yếu kém mà vào tay HLV xịn thì khác. Mà HLV xoàng, nhưng đội trưởng xịn (Pháp thời Zidane với ông HLV gì tự nhiên quên tên) thì vẫn là đội mạnh.

Việc đấu tranh biển đảo giữa ta và Tàu cũng thế. Đôi khi cuộc đấu rất lề mề buồn tẻ, nhân dân rất dỗi, ồn ào phản đối. Cuộc đấu buồn tẻ có 2 loại. Một loại là kiểu V-league, cầu thủ yếu kém, đá như đá khoán cho hết trận là về, HLV lú lẫn chả biết chiến thuật là gì, trận này phải đá ra sao. Một loại là đấu trí cao cường, kiểu “kiếm ý”, khán giả ngồi ngoài xem chả hiểu gì, rất chán.

Mà chán là khán giả chửi bới la lối, có khi còn đánh nhau. Bóng đá ở VN kiểu gì cũng đánh nhau. Đá giải khoa thì các lớp đánh nhau, hồi tôi đi học thì hôm sau có đứa cay cú còn bỏ cả lê vào cặp lên lớp kia tìm nhau để thịt (cảm giác nhảy vào can, giật lưỡi lê ra, rất là cảm giác mạnh). Đá giải trường thì các khoa đánh nhau, gạch đá ném như mưa. Đá giải Bộ thì các trường đánh nhau, đánh cả công an ở sân Hàng Đẫy. Đến futsal đá trong nhà, cũng đánh nhau. Chả hiểu đi xem thể thao, hay là đi để đánh nhau nữa.

Hagen bạn tôi bảo mấy trò kiểu hockey, rugby chắc chỉ cho bọn da trắng, chúng nó kiềm chế cảm xúc tốt, va chạm như thế mà không hành hung nhau. Mình mà chơi môn đấy là choảng nhau rồi. Kể ra thì quá đúng còn gì.

Hồi năm 97 lần đầu tới Mỹ, có anh Việt Kiều lái xe chở đi chơi. Thấy các đường nhỏ ở Mỹ (nhỏ tý) giao cắt với đường lớn hơn 1 tý, giao lộ bé tí, vắng tanh, có cái biển STOP, thế mà cứ thấy biển là xe stop lại rồi đi tiếp, rất tự giác. Hồi đó mình còn non nớt, hỏi rất ngô nghê là có ai giám sát đâu (ý là công an nấp) mà phải làm thế, không chạy vọt qua cho nhanh.

Về lại Sài Gòn, giữa đêm, đường vắng ngắt, mà vẫn có người dừng đèn đỏ, đợi xanh mới đi tiếp. Mới thấy cảm giác kìm chế mình đứng đèn đỏ ở ngã tư không bóng người giữa đêm mới là khó, còn chạy ào qua thì dễ vô cùng.

Ông tướng Tàu Lưu Á Châu cũng có nhận xét như vậy về dừng đèn đỏ ở Mỹ và vượt đèn đỏ ở Trung Quốc. Ông ấy bảo đấy là người Mỹ giỏi kiềm chế cảm xúc. Cũng là lính giữ đồn, không phải lính Mỹ không biết sợ, nhưng họ kiềm chế được nỗi sợ, vì mình mà chạy thì tất cả cùng chạy, rồi chết cả lũ. Lính TQ không được như vậy. Không phải người Mỹ không tham nhũng, có, nhưng ít hơn TQ, vì người Mỹ họ kiềm chế được khát khao đưa tay ra nhận cái phong bì rồi nhét vào túi quần.

Giàu cảm xúc cũng tốt, nhưng là trong cuộc sống bình thường, phẳng lặng, cảm xúc làm cuộc sống thêm màu sắc. Còn khi ở thế gian nan, ở lúc con tạo tăng tốc xoay vần, cảm xúc mạnh, kiềm chế yếu thì có khi là vỡ trận. Như ví dụ của Lưu Á Châu, giàu cảm xúc còn làm hỏng đạo đức.

Hôm rồi có đưa lại một cái post của MYT tathy (trích: Chả nhẽ cứ thông tin nào khác biệt, tiêu cực là các bác em tin tưởng, mới cho là đúng????).

Kém kiềm chế cảm xúc là một trong những nguyên nhân dễ tin vào các thông tin tiêu cực. Có thể mình không thích một ai đó (ví dụ chính phủ), nhưng khi nghe nhận xét xấu về người đó, thì đừng tin vội, thay vào đó là kiềm chế cảm xúc bằng cách “dừng đèn đỏ” mấy giây. Mấy giây đủ để nghĩ rất nhiều các bác ạ. Nghĩ xem cái thông tin đó, bình luận đó có “thuần lý” hay không. Critical thinking với khách quan cái mẹ gì đó, nghe thì cao siêu, khó thực hiện, nhưng thực ra cũng không quá khó, chỉ cần dừng lại mấy giây, và nghĩ sâu (hơn bình thường của chính mình) một chút. Ví dụ thế này, có tủ lạnh làm một việc sai, có ông chửi um lên bảo tủ lạnh phải chịu trách nhiệm cá nhân, rồi đến lúc tủ lạnh này làm một việc đúng, cũng cái ông kia bảo đây là thành tích chung của BCT, tủ lạnh chỉ là người được phân công làm. Hehehe, vãi cả phát biểu.

Nhưng các bác cũng đừng có cười to, bởi người Vina chúng ta, ai cũng bị cái lỗi lưỡi không xương này cả, tôi cũng thế mà quý vị cũng thế, nhắc nhở thế để chính mình nói gì thì cũng phải dừng đèn ỏ xem mình nói có vãi thế không hehehehe.

Để tập kiềm chế cảm xúc kiểu dừng đèn đỏ trong suy nghĩ, thêm ví dụ thế này. Cũng như coi đá banh, xem “chậm” lại một chút, đừng chỉ quan sát theo tình huống bóng mà cố nhìn cả xung quanh (điều này xem ở sân thì dễ hơn) sẽ thấy những trận đấu rất chán, lại có nhiều cái hay để chiêm ngưỡng. (Xem VTV thì cực khó làm việc này vì bình luận viên nó vừa làm mình sao nhãng, vừa làm át âm thanh của sân. Không hiểu sao xem VTV nó hay giảm âm thanh của sân, chứ đúng ra nghe rất rõ tiếng chạm bóng với tiếng cầu thủ gọi nhau).

Để tập dừng đèn đỏ, mời các bác mỗi khi dừng đèn đỏ mà thấy trên 20 giây thì tắt máy, đến khi còn 4 giây thì nổ máy lại. Đêm cũng như ngày, ngã tư to cũng như bé, mưa cũng như nắng, vắng cũng như đông. Các bác có 14 giây để nghĩ mình đã làm được gì có ích hehehe (báo cáo các bác, nghĩ câu trả lời này khó phết, nhưng vẫn phải nghĩ các bác ạ hehehe).

7. Lưu Á Châu

Cái ông tướng Trung Quốc này tên là Lưu Á Châu. Có nhiều bài phát biểu gây tiếng vang ở TQ cách đây mấy năm, và cũng được dịch ra tiếng Việt nhiều.
Ông tướng có tư tưởng chống VN này còn có nhiều bài nói chuyện. Mọi người có thể gúc các bài dịch của Lưu Á Châu (tướng Liu Yazhou) có rất nhiều trên mạng. Có bài thì ông này ca ngợi Đặng Tiểu Bình nhiều điểm, trong đó có ca ngợi tài năng của Đặng Tiểu Bình khi tấn công Việt Nam năm 1979.

Đại ý ông ấy cho là ĐTB quay lại nắm quyền năm 1978, tháng giêng 1979 đi Mỹ, tháng 2 tấn công biên giới Việt Nam. ĐTB phát động một cuộc chiến và đạt được 3 mục tiêu:

a) đạt quyền lực tuyệt đối trong nội bộ đảng mà ĐTB là bộ óc cải cách.
b) chính thức đoạn tuyệt với phe XHCN của Liên Xô và nhờ đó khi khối XHCN sụp đổ thì TQ không bị làm sao.
c) quyến rũ được nước Mỹ đầu tư nồng nhiệt vào TQ và quan hệ chăn gối nồng ấm kéo dài 10 năm cho đến Thiên An Môn 1989, một quãng thời gian cực quan trọng để TQ yếu ớt chuyển mình thành cường tráng

Bài viết viết về TQ nhưng có nhiều cái có thể áp dụng với Việt Nam (bài này cắt đoạn chiến tranh Mao – Tưởng) :

“Khi có kẻ xấu hành hung trên xe buýt, những người đi xe đều im thin thít. Dựa vào những con người ấy đi giải phóng Đài Loan ư?” (VN thay Đài Loan thành Hoàng Sa hehehe)

“Những người yêu nước khi gặp bọn trộm cướp mà còn lánh mặt nhưng lại dũng cảm dõng dạc nói Không với một cường quốc ở xa tít mù!” (VN thì thay cườngquốc ở xa thành TQ hehehe).

Ở một bài nói chuyện khác về tài quản trị của Mỹ so với Tàu ông ấy bảo: Người Mãn Thanh cai trị người Hán là giỏi nhất, vì người Hán nhu nhược và có tật xấu là thích làm quan.

Có lần Lưu Á Châu phát biểu tại căn cứ không quân Côn Minh. Bài nói chuyện này sau đặt tên là Niềm Tin và Đạo Đức. Trùm tuyên huấn quân độ của TQ bắt đầu bài phát biểu bắt đầu bằng câu: Lẽ ra định nói chuyện ở Đại lễ đường nhân dân.

Vốn là người được Đặng Tiểu Bình nâng đỡ, Lưu Á Châu có nhiều phân tích về các quyết định của Đặng Tiểu Bình. Về cá nhân ĐTB, Lưu Á Châu phân tích kỹ thuật chính trị của Đặng Tiểu Bình có ba nguyên tắc: không coi đấu tranh chính trị là ân oán cá nhân, lấy lịch sử và lợi của đảng và nhà nước làm tiêu chí; không xung đột với đối thủ; không đọ sức với đối thủ không cùng đẳng cấp.

Về Mao, Lưu Á Châu nhắc lại 31 điểm quan trọng của Mao theo cách phân tích của GS ở Stanford, trong đó có 2 điểm sát nhau: cách mạng văn hóa và giúp VN đánh Mỹ.

Nhắc lại cuộc chiến tranh đánh vào biên giới VN. Trước khi xuất quân, các lính TQ bị từ hôn rất nhiều. Trong các bức thư từ hôn, người vợ trẻ hay có lý do nếu anh chết thì thôi, chứ bị cụt chân cụt tay thì chúng ta sống làm sao. Có những trận đánh, xác mang về, lễ truy điệu mở thư gia đình ra đọc, toàn thư từ hôn. Cái này Việt Nam hơn hẳn TQ, ít ra là phụ nữ VN hơn hẳn phụ nữ TQ.

Lưu Á Châu nhắc lại chuyện một sỹ quan TQ, độc thân, đóng quân sát biên giới. Một cô gái dân tộc Miêu, đã có chồng con, đem lòng yêu. Anh sĩ quan bị phát hiện (kiểu tội hủ hóa ở ta), cắt chức, cử ra tuyến đầu, bị chết. Đơn vị anh này quay về, cô gái Miêu đứng đón, đồng đội đi qua ai cũng cúi đầu. Lưu Á Châu phân tích cô này là người dân tộc, yêu đương tình cảm không che dấu, khác hẳn người Hán.

“Không giống với các cô gái dân tộc Hán, không dám yêu, cũng không dám oán hận. Dân tộc Hán là dân tộc không có tình yêu nhất. Dù dân tộc Hán có dân số đông nhất thế giới, họ cũng không có tình yêu. Ở nước ngoài vì tình yêu có thể xảy ra chiến tranh. Ở TQ có thế không?”

Về trí thức, Lưu Á Châu nói khá dài. Có một ví dụ thế này. “Khi còn du học ở Anh, Nghiêm Phục học cùng Ito Hirobumi. Nghiêm Phục học còn giỏi hơn. Sau này về nước, Hirobumi trở thành thủ tướng Nhật, phát động hai cuộc chiến tranh, đưa nước Nhật hiện đại hóa. Nghiêm Phục không ai biết đến ngoài việc dịch T. Huxley cuốn Thiên Diễn Luận. Nhưng Nghiêm Phục đã nói một câu bất hủ: Cái gọi là quốc gia (nhà nước) của Trung Quốc 2000 năm nay chỉ có nhà, không có nước (có gia, không có quốc). Nước là nhà của một dòng họ, là hưng thịnh của một gia đình. Vong là sự diệt vong của một gia đình. Cho nên sau Tôn Trung Sơn làm cách mạng, đề cao Thiên hạ là của chung, hạ được nhà Mãn Thanh. Nhưng tư tưởng và ý thức phong kiến còn sâu trong nhân dân. Trong một cuộc thi của thiếu nhi trên truyền hình, câu hỏi là Có một nhân vật mà ai cũng hâm mộ và muốn trở thành. Đáp án là Anh Hùng. Thực tế thì cậu bé đã trả lời: Nhà Vua. (Đoạn ngày, có khả năng là thiếu niên VN sẽ hơn hẳn thiếu niên Tàu, ít ra câu trả lời sẽ là ca sỹ Hàn Quốc).

Về lương tâm và sự hèn kém của người TQ, Lưu Á Châu có một đoạn dài phân tích tại sao thời Nhật chiếm đóng, chỉ 3,4 lính Nhật mà đánh cho 3,4 vạn lính của Mao chạy. Hay một người Nhật có thể cai trị được cả 1 huyện người Tàu. Dùng cả phân tích của quân đội Nhật về việc lính TQ giữ thành rất kém. Rồi phân tích tại sao lắm Hán gian, phản bội, tại sao dù có lương cao đến mấy thì người TQ vẫn tham nhũng.

“Người Mãn Thanh cai trị người TQ thành công nhất. Họ hiểu sâu được đặc trưng quan trường của người TQ: dốc lòng trung thành với cá nhân, chứ không dốc lòng trung thành với đất nước.Ai có lợi cho mình thì theo người đó. Đối với người Hán họ dùng khoa cử. Người Hán có tật xấu thích làm quan. Chỉ cần cho anh làm quan, giống như cho chó cục xương là cúi đầu cụp tai bảo gì nghe nấy.”

8.

Sống là lọc bớt tà tâm
Yêu là giữ chút tà dâm trong người

Sống là đá bóng với đời
Yêu là chơi bóng hai người với nhau

Sống là phải chịu đắng lòng

Yêu là phải hiểu cháo lòng của nhau

Sống là một cuộc túc cầu
Yêu là một cú cầu âu thành bàn

Ăn bánh mì kiểu gì cũng vãi.

Sống thà nô lệ bầu trời
Yêu thà nô lệ mắt người mình yêu.

9. Hàng Lô

Sách (hồi ký) của các bác trước 1954 hay nói đến đồ “lô” của người Hoa Hàng Buồm. Lô chắc là Local (tiếng Pháp). Cách đây gần 20 năm ra chợ trời vẫn còn từ “mua đồ lô” này, thường là đồ xe máy, và do người Hoa Chợ Lớn làm.

Ngày xưa quận 6 với quận 11 chắc là thủ đô của công nghiệp nhẹ Việt Nam hehehe, hay còn gọi là thế giới của các nhà sản xuất nhỏ. Từ dép đến công tắc điện, từ gương xe máy đến các máy móc để sản xuất đồ gia dụng. Rất nhiều sản phẩm kiểu này được xuất khẩu đi …Liên Xô hehehe.

Từ ngày bình thường hóa quan hệ, các công ty con con của người Hoa tèo hẳn. Người Hoa chuyển qua làm các cty to đùng kiểu gốm sứ, vải, gạch hoặc làm ngân hàng hehe.

Cũng có ngành sống được, ví dụ ngành nhựa, là do bàn ghế nhựa cồng kềnh nên nhà máy địa phương lợi hơn. Có những cty làm ghế nhựa không những thắng được hàng Thái Lan, mà còn chiếm được cả thị trường cambodia thì phải. Còn cty làm nhựa mà kiểu dáng công nghiệp độc quyền (tủ tháo lắp chả hạn) họ còn xuất khẩu được.

Nhưng thú vị hơn, là người Việt cũng đã làm được. Thủ đô của sản xuất nhỏ của họ là Thủ Đức. Họ kém người Hoa ở chuỗi giá trị, đặc biệt là vốn, bù lại họ được tiếp cận công nghệ mới tốt hơn (cho đến 198x, người Hoa vẫn chưa đi học đại học nhiều, nay thì nhiều rồi).

Giờ giả sử TQ cấm vận VN, thì là tốt đấy, các khu cong nghiệp tư nhân be bé lại trỗi dậy, thậm chí sẽ không còn độc quyền của các gia đình người Hoa nữa, mà người Việt cũng làm tốt.

Nguyên vật liệu là cái đáng ngại nhất nếu đóng cửa biên giới, nhưng chắc sẽ giống như sách giáo khoa đã dạy, nó sẽ đi đường vòng thôi, để đến chỗ mà nó cần với cái giá mà các bên đều có lợi.

Riêng về du lịch, các bác lữ hành Tàu mà tẩy chay VN là tốt đấy. Ở các khu du lịch trong nước, chỗ nào mà khách Tàu và khách Nga đến, là khách Nhật và Âu Mỹ biến sạch.

Đề nghị các bác quay lại dùng đồ lô hehehehe. Tất nhiên đồ “lô” bây giờ có thương hiệu rồi, có bảo hành, có cả khuyến mại nữa hehe. Dùng đồ lô là tăng việc làm tăng GDP đấy các bác ạ.

10. Tiệm mì ngon nhì Sài Gòn

Giữa những chuyến đi, dù là đi làm tối hay đi chơi khuya, dù đi việc nước hay việc nhà, thế nào cũng có lúc đói. Đói thì phải tìm tiệm ngon nhất mà ăn, nhưng thường là không bao giờ tìm được.

Ở Phan Xích Long có một cái ngã tư. Giao với Nguyễn Công Hoan. Góc bên này là Pizza Hut, góc bên kia là Lotte, góc bên này là Nnice Karaoke, và góc còn lại là một tiệm mì nhỏ tí của một bác ba tàu. Tiệm bé tí mà tên to tướng: Tiệm Mì Á Châu. Số 249. Tiệm mì có nhiều món, hủ tiếu, hoành thánh và tất nhiên là có mì. Ông chủ trung niên ba tàu, vừa khó tính vừa hiền lành. Làm mì sạch sẽ, gọn gàng, mười lần ăn chất lượng vẫn như một lần, rất đều tay. Đúng là ngon nhì Sài Gòn thật rồi. 25 ngàn hai vắt, 35 ngàn 3 vắt. Lại có xe nước mía ngay bên cạnh.
Trước nhà ở gần ngay đấy, đi bộ ra ăn được, tuần rồi chuyển nhà, giờ hết tiện chân ra ăn được rồi. Khu Phan Xích Long Miếu Nổi đấy thật nhiều hàng ăn. Đi ngược về phía bên kia, ngay chân cầu Bông là tiệm bánh canh ghẹ, cũng rất ngon. Không ăn mì nhì sài gòn có thể ăn quán ghẹ thứ 2 thành phố.

Ở đây gần 5 năm, chuyển nhà 4 lần. Mỗi lần chuyển nhà lại thấy sách vở thừa ra nhiều quá, không cần, biết thế mua và đọc ít đi hehe. Vứt sách là dọn não luôn hehe.

Dọn về nhà mới, thấy xa xa lạ lạ. Hì hục lau nhà dọn nhà cọ toilet xong, tự nhiên thấy đúng cái nhà này của mình rồi, thân thiết từ bao giờ. Một cảm giác rất hóm của người yêu lao động hehehe.

Hôm rồi, sau vụ Bình Dương hơn 3 tuần, mới đi tận nơi để xem, đi xe …của ngành nên vào được tận từng nhà máy. Nhiều nhà máy nho nhỏ thôi, kiểu phân xưởng thì đúng hơn, những người chủ Đài Loan chắc cũng chỉ là doanh nghiệp vừa vừa nhỏ nhỏ, chắc họ xây nhà máy từ những viên gạch đầu tiên, giống như mình chăm sóc dọn dẹp cái nhà mình vậy, hẳn là họ yêu cái nhà máy nhỏ nhỏ ấy lắm. Vậy mà chỉ một đêm là rụi mất tiêu rồi. Anh quản lý nhà máy Thông Dụng là người Đài, cao lớn, nói tiếng Việt khá tốt, bảo là ở đây 14 năm rồi, cũng sợ nhưng chắc không về nước đâu. Ông chủ chạy về Đài Loan ngay hôm sau sự cố, nhưng mới quay lại rồi.

Không biết các ông chủ Đài Loan hôm sau bỏ về Đài Bắc, lúc đói lòng, có nhớ ra mà đi ăn mì hoành thánh cho đỡ đói không nữa. Hay là quên đường ở bển rồi, chỉ nhớ đường ở cái thành phố Việt Nam họ đã sống và kiếm ăn mười mấy năm.

11. Hôm nay làm tí vĩ mô cho ra vẻ người lớn.

Chuyện đại ca Kim Jung Un (Chính Ân Đại Vương) tự nhiên quay mông lại với mẫu quốc Trung Hoa gây xôn xao dư luận phết. Vừa làm thịt một mớ các vị thân tàu xong là cho sứ giả đi Châu Âu chơi ngay. Thuyết Juche Chủ Thể gì đó của Kim Thái Tổ Nhật Thành chắc đến đời Kim Thái Tông aka Chính Ân này mới phát cũng nên.

Nhưng thú vị hơn, là chính quyền độc tài quân sự Myanmar bao lâu nay bú sữa đại mẫu Trung Quốc, từ ngày mở cửa cải cách, oạch phát cũng quay đít lại Trung Quốc. Cách đây mấy năm có vụ Viettel thua thầu telecom ở Myanmar (bình thường), nhưng đợt đấy đại gia China Telecom cũng trượt ở vòng kiểm tra nhân thân đã sống thử hay chưa.

Minh Kính ở Hồng Kong cho biết trước khi dân chủ hóa, đầu tư năm 2010 của Tàu vào Miến là 8.2 tỷ dollar. Sau khi mở cửa, năm 2013, đầu tư của Tàu vào Miến còn có 20 triệu dollar.

Hai dự án chính phủ cũ đã ký với TQ, hai đại dự án thì đúng hơn, chính phủ mới cho ra đi luôn: dự án thủy điện Myitsone (3.6 tỷ dollar), dự án mỏ đồng Lepadaungtaung (1.65 tỷ). Có giống Nhân Cơ không các bác?

Dự án đường sắt Côn Minh nối với hải cảng Kyaukpyu của Miến Điện, nhằm giải thoát TQ khỏi lối đi hiểm ác qua Mallacca và Biển Đông của VN, cũng bị cho tạnh vở luôn. Dự án này trị giá 20 tỷ dollar.

Tức là khi bị cô lập đóng cửa, họ rúc đầu vào Tàu. Khi mở cửa thì quay đít lại tàu ngay. Còn ta khi đóng cửa thì oánh tàu. Mở cửa phát là rúc vào Tàu ngay. Bảo sao mở cửa với đổi mới dần dà nó lại ra nông nỗi thế này.

Mà không phải là không có gương tiền nhân để noi đâu nhé. Anh Tư bảo xấu hổ với tiền nhân, chắc là quên chưa soi các gương này:

1. Là Ngô Quyền, lúc đó VN đã tự chủ một phần, khỏi Trung Hoa sau gần 1000 năm bắc thuộc, sau khi đánh xon gquân Nam Hán, đã dời đô tư Đại La về Cổ Loa. (rời khỏi trung tâm chính trị văn hóa đã bị hán hóa quá lâu).

2. Là Lê Hoàn. Ông này sau khi ngủ với vợ vua cũ, tự nhiên thành vua mới. Lê Hoàn không chỉ đánh tàu giỏi, mà đánh Chiêm cũng giỏi, đánh vào tận Quảng Nam, rất xa lúc đó. Nhưng ông này còn làm một động tác rất oách, là đúc tiền riêng, không tiêu tiền chung với TQ nữa. Ông này còn làm trùm về cải cách nông nghiệp và thủy lợi. Super cách mạng công nghệ hồi đó.

3. Là Lý Thánh Tông. Ông vua này thì vãi chưởng giỏi. Là người xây dựng quân đội chính quy hiện đại để bảo vệ lãnh thổ. Dưới thời ông vua rất oách này thì có ông Lý Thường Kiệt (bị hoạn) kéo quân sang đất TQ đánh bét nhé bọn nó. Rồi lại kéo quân vào thủ đô của Chiêm ở Bình Định đánh bét nhè tiếp. Phá Tống Bình Chiêm được là nhờ quân đội cực mạnh, chống lại Trung Quốc và bảo vệ và mở mang bờ cõi. Sách hay kể cho trẻ con là có ông vua đi đánh trận, để bà vợ ở nhà chăn dân, mà không nói vua đi đánh giặc nào. Vợ là bà Ỷ Lan, vua là Lý Thánh Tông này, đi đánh giặc là đi đánh Chiêm Thành (Chiến tranh Việt Chiêm kéo dài, nên đi lâu, phụ nữ Chiêm thì đẹp, múa hát hay), nên Ỷ Lan cứ vò võ ở nhà mà trị quốc thôi.

Thế là hết một tuần nữa. Chào các bác em lượn.

12. Chuyện giao thông

Ở Hà Nội thì buồn cười lắm, xe ô tô đi vào làn xe đạp, xe máy chen kẽ vào giữa các làn xe hơi. Mặt đường kín bưng xe cộ, không ra hàng lối, lổm ngổm như cua bò cùng đen kịt kiến. Thế mà rất kỳ diệu, tất cả vẫn di chuyển về phía trước. Không khác gì xã hội vina. Lộn xộn vòng vèo ầm ĩ, thế rồi vẫn tiến lên, bất chấp mọi khó khăn và bàn cãi, ơn đảng và chính phủ năm sau cứ vẫn tốt hơn năm trước. Giống như đàn vina lừa, hết gặm cỏ thì kéo xe, lâu lâu mệt thì dừng xe. Chỗ nào xe đậu chỗ ấy là thiên đường xã hội chủ nghĩa. Nhân dân lúc nào cũng hạnh phúc nhất thế giới.

Ở Sài Gòn thì xe loại nào đi đúng làn xe ấy, chỉn chu, ngăn nắp. Đến đèn đỏ, lần lượt các xe dừng đúng vạch. Xe đến trước dừng trước, xe đến sau dừng sau. Nhưng mấy ông sau cùng thì lại làm vèo một phát chen chen leo lên đứng trước, đứng trên cả vạch, trên cả đèn. Đèn đỏ chuyển qua xanh đếch nhìn được vì mắt không nằm ở đít. Cứ đứng đấy. Làm cả đoàn xe nghiêm túc phía sau bấm còi bim bim rồi ì ạch chen lên. Đúng là tiến lên hàng đầu là tiến lên đâu, tiến lên hàng đầu là tiến lên trên. Rất hăng hái và tự tin phi lên trên xong rồi làm kỳ đà cản mũi đứng ịch ra ngăn cản tất cả những ai đang chăm chỉ đi lên theo đúng làn đúng lối. Cũng rất đúng với xã hội vina, các ông hăng hái xung phong tiến lên, hóa ra toàn làm vật cản cho tiến bộ xã hội. Từ giáo dục đến y tế, chỗ nào cũng thế, nhất là bọn biển xanh.

Chuyện đến đây là hết, chúc các bác ngủ ngon, và sáng mai thức giấc với bệnh sởi kinh hoàng đe dọa trẻ em và đe dọa sự bưng bít thông tin trong tuyệt vọng của bộ y đức và chính quyền.

13. Cứu Vua

Cô Anne hỏi tôi là mày sống ở đây à. Tôi bảo vâng. Nếu cô ấy là người Việt, nghe giọng tôi, cô ấy sẽ hỏi thêm là đến sống ở đây bao lâu rồi.

Bạn Tăm đi học lớp-cơm-nát ở trường Mầm Non. Sau một năm bạn ấy nói giọng khác. Có lần đến nhà người quen, có mấy con Xì-Trum, bạn ấy cầm một con lên:

– Đố bố con gì.
– Thì con này là con này là con Tí Vua
– Sai rồi, con này là con Tí Dzua.

Dồi, ở miền nam không có vua.

Thế rồi bạn Tăm nghỉ hè, chơi ở nhà, lại quên giọng mới. Bạn Subin đến chơi hơn một tuần. Về nhà, Subin nói với ba bạn ấy là nhà Tăm có xe ô tô đồ chơi, có xe “cấp kíu”. Ba bạn Subin bảo không phải “cấp kíu” mà là “cấp kứu”.

Gồi, miền bắc không có “kứu”.

Người nước ngoài có cái mẹo, để biết người Việt là ở vùng nào, họ bảo: mày nói từ áo-dài xem nào. Người Việt muốn biết người nước ngoài học tiếng Việt ở đâu hỏi lại: thế mày nói vịt-lộn xem nào. Quả này không đỡ được hehe. Từ “đỡ” hiểu kiểu này là kiểu miền bắc.

Người nam hay nói, giúp ngặt chứ không giúp nghèo. Lúc ngặt quá, bạn bè đỡ nhau: còn ít tiền, mày cầm xài đỡ.

Áo dài cấp kíu tí dzua.
Da-vô, xào đỡ con cua chiên xù

Ngày xưa có thằng cu em, mỗi lần ngồi sau xe nó và nó chạy xe điên đảo ngoài đường, nó hay bảo: Em là tay lái vua.

Tay vua phải có tí dzua
Nồi nào vung nấy, con cua hai càng

14.

Tên bắt cóc ở Hà Nội đang cố thủ, thấy ồn ào bên ngoài, ghé mắt ra xem, rồi lên mạng xem đưa tin trực tiếp về mình, rồi lại thấy xóa bài lỗi 404. Bèn ra đầu thú.

Hoang mang quá lại ồn ào
Chả biết thế nào đầu thú cho xong.

Ồn ào là từ rất buồn cười. Đặt vần rất dễ nhưng có thể bị lạm dụng.

Ví dụ hôm rồi đang đi xe máy buổi trưa chủ nhật, thì mưa to:

Sài Gòn bất chợt mưa rào
Mát lòng con phố cồn cào giữa trưa.

Chữ ồn thì hay đi với lờ cao (l), chữ ào thì hay đi với chữ nờ thấp (n). Ồn ào đi với nhau thì hoặc là chả có chữ gì đi kèm, còn nếu có thì phải có chữ cờ (c) tức là cồn cào. Để tối thiểu hóa, ồn và ào đôi khi cứ viết không có phụ âm đứng trước, ai đọc thế nào thì tự điền vào.

Cái ồn bảo với cái ào
Đêm ào tao cũng ồn ào trong chăn.

Cái ồn dội nước ào ào
Thế này cho đỡ ồn ào giữa khuya.

14. Nhà cũ

Nhà 22 Gia Long (trụ sở CIA tại Sài Gòn trước 1975)

Một chi tiết sai trong sách của Larry Berman, nằm thòi lòi mà ít ai để ý.

Cuốn Phạm Xuân Ẩn của Thomas Bass ra đời sau nên thiệt thòi, cuốn của Larry Berman hưởng lợi. Cuốn của Berman nghe đồn, hehe, là bị lợi dụng để tô đỏ hehehe. Chuyện này khá thú vị.

Ở đây chỉ có một chi tiết nhỏ, mà lại to tướng.

Trong các sách viết về CIA thường nói đến cái mà bây giờ phim Mỹ hay có là safe house. Ở Sài Gòn có một cái như vậy, gọi là CIA station hay gì đó.

Đây là cái nhà mà Larry Berman kể rất chi tiết đoạn (ngày 29.04.1975) Phạm Xuân Ẩn cứu Trần Kim Tuyến bằng cách mang Tuyến đến đây, đẩy Tuyến qua cánh cửa đang kéo sập xuống, còn Tuyến leo cầu thang bộ lên nóc tòa nhà, nơi có sân bay trực thăng chở người đi di tản. Người kéo Tuyến lên máy bay là Trần Văn Đôn (một người nếu theo Việt Minh có khi gần bằng siêu nhân Lê Trọng Tấn). Đoạn này sách của Berman còn nói cả địa chỉ là 22 Gia Long, có cảnh vệ người Nùng bảo vệ. Còn nói rõ nhà là của USAID, nhưng trên là CIA.

Ngay trong đoạn này, sách Berman (ít nhất là bản tiếng Việt), đăng cái ảnh nổi tiếng với chú thích “Cuộc di tản trên nóc tòa nhà Đại sứ quán Mỹ tại Sài Gòn ngày 30-04-1975”.

Thực ra cái ảnh này chụp máy bay trên nóc tòa nhà 22 Gia Long của CIA. Ai đã từng nhìn sứ quán Mỹ cũ, sẽ thấy ảnh này bố của vô lý.

Năm 2000 người ta đã sửa sai ở đây:http://partners.nytimes.com/library/review/042300photo-review.html

Còn wiki cũng có 1 mục riêng cho tòa nhà này, hiện có lẽ vẫn còn nguyên, ở 22 Lý Tự Trọng (Gia Long cũ), góc Lý Tự Trọng – Đồng Khởi (không hiểu sao VN không dùng điểm này thành điểm thăm quan du lịch, đảm bảo rất ăn khách): http://en.wikipedia.org/wiki/22_Gia_Long_Street

Ngày nay, tòa nhà 22 Gia Long vẫn còn nguyên, nằm cạnh cổng trường Trần Đại Nghĩa, đối diện cổng hông của tòa nhà Vincom.

Ngày nay không thể chụp lại được tấm ảnh này. Giữa lens của tác giả và cái tòa nhà trước đây là công viên Chi Lăng, nay là cái tòa nhà Vincom.

15. Nhà cô Tư Hồng ở Hội Vũ

Tối qua đi nhậu với các bác bạn già. Các bác rút trong túi ra cuốn Me Tư Hồng của Nguyễn Ngọc Tiến, chỉ vào cái ảnh nhà cô Tư Hồng và bảo nhà này ông ngoại anh mua lại của cô Tư Hồng, bọn anh ở nhà này hơn 20 năm rồi mới bán đi để vào SG. Thuộc lòng cái nhà, nên thấy trong sách có nhiều cái sai quá. (bìa sách có ở đây:http://www.thanhnien.com.vn/pages/20141011/me-tu-hong-cua-nguyen-ngoc-tien.aspx)

Cái ảnh in trên bìa sách là sảnh nhà, cũng là cái sảnh chụp hai người đàn ông đứng trong ảnh. Người đứng là chủ nhà. Là luật sư công giáo Nguyễn Huy Mẫn, học ở Pháp về, cùng lứa Trần Văn Chương, và đàn anh của Phan Anh, Nguyễn Mạnh Tường. Ông Nguyễn Huy Mẫn có một người con trai là cha Lịch, ở nhà thờ Mai Khôi. Có người con gái là cô gái đứng cạnh cái xe đạp ở trong hình. Bà cụ vẫn sống ở SG. Hôm trước đến chơi, có thấy sách của Nguyễn Đình Đầu tặng bà, bạn 5xu xin luôn hehehe. Chồng của bà là bác sỹ học ở Pháp, cũng là gia đình công giáo. Và cũng ở lại HN cùng bố vợ sau 1954. Có một thời gian rất dài toàn phải đi lễ xưng tội chui hehehehe. Gia đình của ông bác sỹ này vẫn còn ở HN và là chủ cái nhà Manzi gần đây rất nổi tiếng.

Nguyễn Huy Mẫn, trong nghị định của Bộ trưởng tư pháp ký ngày 7/2/1946 thì chức danh là chánh nhất tòa thượng thẩm.

Thư phản chiến của nhân sĩ trí thức HN, đứng đầu là Trần Văn Lai, năm 1954 cũng có sự tham gia của Luật sư Mẫn.

Năm 1956, khi chính phủ Ngô Đình Diệm bắt các luật sư thân cộng, thì đoàn luật sư phía bắc do Nguyễn Mạnh Tường làm trưởng, LS Mẫn làm phó đi dự hội nghị Hiệp hội Luật gia Dân chủ thế giới ở thủ đô Bruxelles của Bỉ. Lúc này LS Mẫn là chủ tịch tòa quân sự ở miền bắc.

LS Mẫn cũng là người HN sớm có xe hơi Huê Kỳ (xe Ford, mua 1953 ở Pháp), rất là chơi trội với dân nhà giàu HN hồi đó, toàn đi xe Pháp.

Nhà mua lại của cô Tư Hồng, là do LS Mẫn là con rể của tuần phủ Nguyễn Quang Tiên, nên quen biết sao đó mua lại được. Ông tuần phủ này để lại nhiều quần áo (quan lại), sau gia đình sợ bị bắt nên vứt cả. Nhưng ảnh chụp thì vẫn còn.

16.

Bác Truyền và máy đo nồng độ cồn.

Đọc cái kết luận của TW về bác Truyền mới nhận ra, bên Đảng thực ra (ai cũng biết) chỉ là điều kiện cần (chưa đủ) để một cá nhân đi lên các bậc thang danh vọng và quyền lực. Nhưng khi cá nhân vi phạm cái gì đó, ví dụ có mấy cái nhà, thì Đảng không có công cụ để tịch thu, cưỡng chế, đưa ra tòa. Đảng chỉ phê bình là đồng chí xấu quá, không tốt, thôi trả lại cái nhà đi. Nhưng mà nhà sổ đỏ rồi, đố ai lấy lại. Muốn trả cũng khó, làm gì có thủ tục trả lại nhà đã có sổ đỏ hehehehehe. Không phải vô cớ mà bên TQ thì các vụ án lớn, Tập Béo chỉ đạo mật vụ và an ninh của Đảng bụp luôn (và bị coi là chà đạp pháp luật, chả có công tố hay viện kiểm sát hay tòa án tham gia gì cả).

Vấn đề nữa là vụ bác Truyền cũng gây dư luận ra phết. Để đo lòng dân sau các vụ thế này, cần nhập máy đo độ cồn. Gọi là máy đo độ cồn lòng.

Toàn dân đi thử cồn lòng
Cồn lành thì pass cồn linh thì về
Những ai kết quả cồn lề
Phải làm test tiếp xem lề bên nao
Cồn lề bên phải thì vào
Cồn lề bên trái thì out ra đường

VNexpress đăng bài về máy đo nồng độ cồn lái xe nhưng đề giá khác với giá của chính hãng, nên dân tình mạng xôn xao. Nhầm là bình thường, có gì đâu, máy đo nồng độ cồn có nhiều loại, mỗi loại đo một loại cồn, làm sao mà giá như nhau được.

Máy đo nồng độ cồn lào
Tại sao lại thử cồn lỳ hả ông?

17. Kẻ Chợ và Trưởng ban tuyên giáo đầu tiên.

Năm 1627, dòng Tên ở Macao cử một phái đoàn nhỏ đến Kẻ Chợ. Tàu đi gặp bão (hay sao đó quên rồi) nên dạt vào Thinh Hoa (nay đọc là Thanh Hóa). Chỗ dạt vào là Cửa Bạng. Nhờ đó có câu “…thứ nhì Cửa Bạng thứ ba Thần Phù”.

Phái đoàn có Đắc Lộ (A. de Rhodes) biết tiếng Việt nhờ đã ở Đàng Trong hơn một năm. Phái đoàn xin gặp người đứng đầu chính phủ là chúa Trịnh Tráng. Chúa đang lúc mang quân đi đánh nhau ở Đàng Trong. Khuân cả TBT là Vua Lê đi theo vì sợ để ở Kẻ Chợ thì có kẻ nổi loạn. Cũng là để ra vẻ chính nghĩa khi mang quân đi đánh Đàng Trong.

Đánh nhau thế qué nào lại thua Nguyễn Hữu Dật, Trịnh Tráng quay về. Phái đoàn lúc đó mới tiếp xúc xin gặp. Được đưa vào thuyền của chúa Trịnh Tráng. Chúa vui vẻ tiếp đón và mời khách ở lại một vài năm chơi cho vui.

Phái đoàn tặng Chúa ba món. Một là cuốn Kỷ Hà Nguyên Bản (chính là cuốn Hình Học Cơ Sở của Euclid, do Matteo Ricci và Từ Quang Khải dịch và in ở Tàu năm 1607). Hai món kia là đồng hồ cát và đồng hồ cơ. Chúa lại càng mê.

Nhưng đêm hôm đấy một vị quan văn, có học vị tiến sỹ, đến yết kiến Chúa Trịnh, và bảo: hai cái đồng hồ quá tuyệt, nhưng cuốn sách thì bỏ đi, nước ta có sách của đức thánh Khổng là đủ dùng rồi.

Như vậy cuốn sách đầu tiên bị cấm phát hành ở Việt Nam chính là cuốn Hình Học Cơ Bản của Euclid. Đúng ra sách vào VN khá sớm, chỉ sau Tàu có 20 năm (1607-1627). Nhấn đến chữ sớm vì cho đến 2014  cuốn sách này vẫn chưa phát hành ở Việt Nam (kỳ lạ quá).

Còn ông quan kia tất nhiên là trưởng ban tuyên giáo đầu tiên ở Kẻ Chợ rồi, mỗi tội sử sách không ghi tên ông này. Thật là may cho ông í.

18. Ở Kẻ Chàm

Đợt trước có một đoạn ngắn báo chí ồn ào bàn về chính quyền đô thị, rồi các mô hình đặc khu. Không hiểu sao dạo này ít báo chí không bàn nữa. Hôm rồi đọc báo thấy Ukraina cho cả nước ngoài vào nội các. Mới nhớ ra là hồi trước ở VN cũng đã có mô hình này.

Lúc đó nước ta chỉ có 1 thể chế chính trị, nhưng hai hệ thống chính quyền khác nhau là Đàng Trong và Đàng Ngoài (thực ra còn Đàng Trên của nhà Mạc trên Cao Bằng nhưng sách ko nhắc tới), hai đàng này đều dưới vua Lê về danh nghĩa. Ngoài có một đống Kẻ, trong đó có Kẻ Chợ. Trong có hai kẻ nổi tiếng là Kẻ Huế và Kẻ Chàm. Ở Kẻ Chàm, thì Trấn Quảng Nam là quan trọng nhất (lúc đó chưa có miền tây như bây giờ). Thái tử thường nắm trấn này, vua (chúa Nguyễn) chết thì lên thay.

Hội An là do Nguyễn Hoàng chủ trương sớm, kiểu đặc khu bây giờ, chủ yếu cho thương gia ngoại quốc. Sau đến thời Sãi Vương, ông vua này quyết định phải có thương cảng để kết nối với thương cảng Áo Môn và giao thương với Nhật, nên cho Hội An quy chế riêng. Tất cả người nước ngoài ở đó (Nhật, Bồ và Hoa) do các bang trưởng là người Nhật quản lý. Các bang trưởng người Nhật không báo cáo lên Trấn, mà báo cáo thẳng với chính quyền trung ương của Đàng Trong.

19. Black Sabbath hehehe.

Thứ bảy vừa rồi có mấy cái lạ. Tờ TTCT bị mua như điên, nhiều sạp hết nhẵn. Hóa ra nàng báo tuần này có bài rất nam tính: Nhất thể hóa (Đảng và Nhà Nước?). Two become one. Đề tài không mới trong dư luận nhưng rất cấp tiến trên báo giấy. Chỉ có điều lý luận trong bài vừa lạc hậu, vừa mơ hồ lại rất xa rời thực tiễn.

Đến chiều thì FB tràn ngập tin ông Lập bị tạm giữ. Tối thì trên truyền hình hoa hậu đăng quang. Nhân sĩ và hoa hậu, cũng như tướng tá, vừa lạm phát vừa mơ hồ giá trị. Và bất cứ động tác bất thường nào của chính quyền thì cứ symbolic như là phong thánh. Quyền trượng trong tay hoa hậu nhìn như cái bình shisha có khi cả là một sự chủ ý. Cư dân mạng nhao hết cả lên. Thiên hạ toàn đệ nhất thánh.

Tất cả cứ như một bức tranh anamophic cổ điển mà lại rất hiện thực.

Và bây giờ là chủ đề quen thuộc, một mùa Giáng Sinh nữa đang đến.

Năm 1981, ở công viên trung tâm thành phố New York, cặp song ca gốc New York là anh Paul Simon và anh Art Garfulkel, lần đầu tiên biểu diễn cùng nhau sau nhiều năm chia tách.

Khoảng giữa buổi biểu diễn, Paul Simon hát một bài hát mới. Một bài hát tự sự, về những chuyến đi, các cô gái, và những ngôi sao chết vì bạo lực.

Năm 1963 là cái chết của JFK. Sau đó một năm là cơn sốt Beatles.

I was living in London
With the girl from the summer before
It was the year of The Beatles
It was the year of The Stones
A year after J.F.K.

Simon năm đó ở Anh. Anh quen một cô gái Anh, rồi viết bài Homeward Bound rất là day dứt. Rồi cô gái Anh qua Mỹ chơi. Hai người đi xe bus chơi loanh quanh nước Mỹ. Có qua Michigan, và ở đây Simon đã viết bài America kinh điển.

Trong bài hát mới của Simon còn một cái chết khác, chỉ một năm trước đó:

On a cold December evening
I was walking through the Christmas tide
When a stranger came up and asked me
If I’d heard John Lennon had died
And the two of us went to this bar

Tháng 12 năm 1980, vài tuần sau khi xuất bản Double Fantasy, Lennon bị bắn chết ở New York. Sau 5 năm ngừng ghi âm, vì đủ các thứ lộn xộn trên đời, từ chính trị, hôn nhân đến ma túy, và cả sinh con, Lennon ghi âm Double Fantasy.

Double Fantasy ấm áp, hiền lành và chiêm nghiệm, và đặc biệt là rất lạc quan với không khí như đang lùi xa sự u ám, rất hợp cho Giáng Sinh.

Trong album này có Watching the Wheels. Một người đàn ông 40 tuổi bỏ lại sau lưng danh vọng, tiền bạc, chính trị và xã hội, ngồi ngắm bánh xe đu quay, thấy vui nhưng không còn muốn tham gia vào cuộc chơi ấy nữa:

People say I’m lazy dreaming my life away,
Well they give me all kinds of advice designed to enlighten me,
When I tell that I’m doing Fine watching shadows on the wall,
Don’t you miss the big time boy you’re no longer on the ball?

I’m just sitting here watching the wheels go round and round,
I really love to watch them roll,
No longer riding on the merry-go-round,
I just had to let it go.

Giáng sinh năm nay, ơn Chúa, nhờ internet nên không cần phải có đầu quay đĩa và đĩa than, vẫn có thể nghe Doube Fantasy, thậm chí nghe cả ở nơi làm việc nếu có headphone.

Headphone rất có lợi nếu nghe ở văn phòng, vì cuối bài thứ 2 trong album là tiếng rên la khi lên đỉnh rất to của Yoko Ono. Trong album này Yoko có hai bài rất đáng yêu, một là Im your angel. Hai là Beautiful Boys rất là xoa đầu ông bố Lennon, người đã thay đổi cả thế giới.

You’re a beautiful boy with all your little ploys
Your mind has changed the world and you’re now forty years old
You got all you can carry and still feel somehow empty
Don’t ever be afraid to fly

Dù ông Lập có bị bắt hay không, dù hoa hậu là Kì Duyên tái thế hay thị hiện như bồ tát đỗ 10, thì mỗi năm một lần thế giới vẫn nhân dịp Thiên Chúa Giáng Sinh mà đi chơi, tiệc tùng, đoàn tụ gia đình và tất nhiên là cả yêu nhau nữa. Trong lúc đó, hãy nghe Double Fantasy.

 

Advertisements

About Blog của 5xu

Một con sông sắp cạn dòng
Bài này đã được đăng trong nhảm và được gắn thẻ . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Có 1 phản hồi tại Tiệm mì, Ngã tư, Sài Gòn, Biển Đông

  1. viết:

    cám ơn vì bài viết 🙂

Bình luận đã bị đóng.