Giáo dục và Sản lượng

Nếu các bạn chăm đọc báo, tôi hy vọng là hầu hết các bạn đọc báo, bởi càng ngày càng ít người đọc sách, các bạn sẽ thấy các trí thức, lãnh đạo, học giả hàng đầu xứ sở Vina suốt ngày bàn bạc tâm huyết về tương lai đất nước. Họ viết về mô hình nhà nước này, ví dụ phát triển kia. Họ nói về dân chủ, họ phê phán gốc rễ tiêu cực. Vân vân và vân vân. Toàn những chuyện quốc gia đại sự, toàn những chuyện vĩ mô, thể chế … đau đầu ù tai.

Thế nhưng rất hiếm, hoặc có lẽ không có, dù chỉ một bài viết về sản lượng của nền kinh tế trong 5, 10 và 20 năm nữa.

Càng ngày tôi chỉ càng quan tâm đến sản lượng. Sản lượng không thể nào tăng do kế hoạch, đường hướng, à cả vision của lãnh đạo nữa (cho dù vision ấy dài vật). Sản lượng của cả nền kinh tế là cái mà phải tự tăng từ mỗi cá nhân. Hoặc cùng lắm là từ các nhóm cá nhân tự cộng tác. (Cái này xin hiểu theo ý nghĩa triết học, hehehe, của trường phái tự do cổ điển Áo).

Sản Lượng của cả nền kinh tế đến từ đâu. Vẫn là từ Vốn, Lao Động và Công Nghệ.

Xứ sở Vina chắc hẳn không có tí tẹo công nghệ nào rồi. Bằng chứng là khi thế kỷ 21 đã đi qua hẳn 10 năm chúng ta vẫn chưa tự sản xuất được một cái xe đạp hoàn chỉnh và pháo hoa bắn cho đại lễ vẫn phải nhập khẩu từ một làng Bình Đà Ngoại.

Vốn lại càng không có, ngoại trừ đào mỏ để bán kèm với nông thủy hải sản, chả có vốn ở chỗ nào khác. Mỏ đào mãi sẽ hết, nông thủy hải sản thì phập phù. Và bản chất lúa gạo thủy hải sản để có sản lượng cao (và giá trị gia tăng cao) vẫn cần đến công nghệ.

Vậy tất cả những gì chúng ta có trong tay, để duy trì và (ước muốn) là tăng sản lượng, chỉ là lực lượng Lao Động.

Tôi cũng tin là “sản phẩm xuất khẩu” mang lại nhiều dollar nhất cho chúng ta, vào những giai đoạn khó khăn nhất, từ xưa đến nay chính là xuất khẩu lao động.

Thế nhưng tháp dân số, cũng có nghĩa là lực lượng lao động trong độ tuổi chín muồi, đang đổ dần về phía già nua. Hai hoặc ba mươi năm nữa, chắc chắn người đi làm sẽ ít hơn người nghỉ hưu.

Theo tôi, các duy nhất để tăng chất lượng và số lượng lao động là cải cách lại hế thống giáo dục. Nếu không cải cách giáo dục triệt để, tôi tin chắc là 20 năm nữa tất cả những gì nền kinh tế của chúng ta làm ra cũng không đủ để bỏ vào mồm cả trăm triệu con người chứ đừng nói là giàu mạnh, vượt lên trên bẫy thu nhập trung bình hay là đánh nhau với TQ để đòi lại Hoàng Sa. Hay nói cách khác, cải cách giáo dục hay là chết (cho có vẻ khẩu hiệu).

Cải cách giáo dục là cực khó, tất nhiên rồi, vì hô hào mãi, thực hiện mãi có ra cái gì đâu, càng ngày càng tệ đi. Đấy là vì làm cái mới mà không dựa vào cái cũ, mô hình cũ, giáo trình cũ…

Cách của tôi đại thể như sau. Tôi sẽ nói rất ngắn, bởi các suy nghĩ điên rồ chẳng có cái nào dài.

I. Cắt hệ giáo dục từ lớp 1 đến lớp 12 ra làm 3 khúc.

Khúc 1:

Đưa lớp 1 hiện nay quay trở lại lớp Vỡ Lòng như ngày xưa. Các lớp vỡ lòng sẽ do phòng giáo dục (cấp quận, thị, huyện) quản lý. Không nằm trong các trường phổ thông, mà nằm rải rác khắp nơi. Mỗi địa điểm chỉ cần 1 hoặc 2 phòng học (tương đương với 2 hoặc 4 lớp sáng-chiều). Giáo viên cố định theo phòng học. Mỗi cô tự quản phòng học và 2 lớp học (sáng-chiều) của mình.

Sách giáo khoa sẽ là bắt buộc và thống nhất trên toàn quốc.

Các em học vỡ lòng sẽ chỉ tập đọc, tập viết, tập làm tính… Môi trường học tập cũng bé tí, các em hằng ngày đến trường chỉ biết các bạn cùng lớp mình và lớp bên cạnh.

Các lớp học phân tán nên cự li đi học sẽ rất gần. Bố mẹ không phải đau đầu đưa đón con, nhất là khi mẹ đi cấy bố vào nhà máy, đường tắc suốt ngày.

Trong trường hợp mà không có cả khả năng đi học như các vùng sâu vùng xa hoặc các hộ nghèo thì các lớp vỡ lòng cũng làm được một việc là xóa mù chữ và mù con số cho trẻ em.

Khúc 2 và Khúc 3:

Cắt các lớp từ 2 đến 8 hiện nay thành Cấp Phổ Thông (tức là sẽ thành lớp 1 đến lớp 7). Nôm na là sau khi học lớp Vỡ Lòng ở làng, ta sẽ lên xã học cấp phổ thông. Bắt đầu từ lớp 1. Đến lớp 7 thì tốt nghiệp.

Dồn các lớp 9,10,11,12 thành Cấp Trung Học và chỉ có ba lớp 8,9 và 10.

Các trường Cấp Phổ Thông sẽ bắt buộc có 7 khối từ lớp 1 đến lớp 7. Không cho làm trường cấp 1,2,3 như hiện nay. Cũng cấm luôn các trường cấp 2, 3 như hiện nay. Tóm lại, trên hệ thống chỉ còn hai loại trường. Trường Cấp Phổ Thông (1 đến 7) và Trung Học (8,9,10).

Do cấp Phổ Thông có tới 7 lớp, mà lớp 1 bước vào đã biết chữ, nên tha hồ cắt giảm các nội dung nặng về học thuật trong sách giáo khoa. Sách giáo khoa lúc này chỉ tập trung vào dạy những gì thực sự thực dụng và những môn xã hội (văn, họa, nhạc, giá trị sống) sẽ đi theo hướng gợi mở để mỗi đứa trẻ có ham muốn trở thành người tốt, chăm chỉ lao động và tôn trọng cá nhân thay vì đi theo tập thể một cách mù quáng. Sách giáo khoa có thể bắt buộc giống nhau, nhưng chỉ cỡ 80%, còn lại là theo vùng miền. Ví dụ những học sinh miền nam, cả đời không biết mùa đông, thì chỉ cần cho các em biết rằng ở miền bắc có mùa đông, chứ không nhất thiết phải yêu thích và hiểu mùa đông rồi mùa xuân hoa đào nở. Lại càng không cần biết có ông đồ già bày giấy đỏ (thực ra cũng thành dĩ vãng rồi).

Sách giáo khoa cấp Trung học sẽ không bắt buộc sử dụng của Bộ như hiện nay (100%) mà có thể chỉ cần theo khung bắt buộc (70%) còn 30% sẽ tự do nhà trường quyết định. Cái này rất quan trọng vì việc học ở Tây Nguyên hay Tây Bắc đương nhiên là khác Hà Nội và Sài Gòn. Học cấp Trung học mà được học thêm về cafe, cao su (với học sinh Dak Lak) đương nhiên là quý hơn học Văn học Pháp hay Lịch Sử Thế Giới. Việc này còn kéo theo thay đổi phương pháp giảng dạy và qua đó tạo sự cạnh tranh giữa các trường cấp Trung học, đặc biệt là giữa các trường elite.

II. Phân khúc lao động

Tốt nghiệp Phổ Thông

+ Nếu học khá (điểm tốt nghiệp hoặc điểm GPA) và có nguyện vọng học tiếp sẽ được học lên lớp 8 (cấp Trung học).
+ Nếu học kém hoặc không có nguyện vọng. Tốt nghiệp luôn sự nghiệp học chữ ở đây và chuyển qua học nghề. Ở đây sẽ xuất hiện các trường sơ cấp và trung cấp nghề. Học 2 năm xong (tốt nghiệp là 16.5 tuổi) có thể tham gia lao động được. Sự thực thì hầu hết các nghề nghiệp mà chúng ta gặp hằng ngày (sửa xe máy, cắt tóc, massage, chữa điện nước …) không cần phải đi học hết lớp 12 rồi mới đi học nghề để làm. Sẽ là một sự lãng phí nguồn lực xã hội không lồ để đào tạo một người (học 12 năm) rồi đi làm nghề photocopy.
+ Trong trường hợp đi nghĩa vụ quân sự thì việc học nghề xong rồi nhập ngũ cũng có lợi cho toàn bộ ngành quốc phòng nói chung.
+ Còn để xuất khẩu lao động thì còn gì bằng nữa.

Tốt nghiệp Trung học

+ Tốt nghiệp trung học xong, nôm na là cầm cái bằng Tú Tài như ngày xưa, là có thể đi làm công chức (cấp thấp) ở công sở. Chả có lý do gì một cô receptiont nghe điện thoại và nhận công văn ở cơ quan cấp Bộ mà phải học đại học hoặc cao đẳng cả. Hay là các cô cán bộ ở Phường suốt ngày làm việc với giấy tờ lẩm cẩm của công dân mà phải có bằng đại học.
+ Nếu cần làm một nghề gì có chuyên môn, ví dụ kế toán hay y tá, thì tiếp tục đi học hệ cao đẳng nghề (2 hoặc 3 năm)
+ Nếu có khả năng và nguyện vọng học cao hơn nữa thì vào đại học như xưa nay vẫn thế.

Liên thông

Nếu những người vì lí do nào đó phải rẽ nhánh từ cấp Phổ Thông đi học nghề, nếu sau này có nhu cầu và khả năng học tiếp, thì sẽ có các hệ liên thông từ trung cấp nghề lên cao đẳng nghề. Nếu muốn đi học đại học thì sẽ thiết kế một chương trình học chuyển đổi kéo dài một năm để chuyển từ cao đẳng thành hết Đại học đại cương.

III. Kiểm định vùng và sách giáo khoa

Sách giáo khoa chỉ do Bộ soạn thảo như hiện nay, lại thống nhất giống nhau trên toàn quốc, đương nhiên là phản khoa học. Khỏi phải bàn nhiều.

Nhưng cho tư nhân làm giáo trình giáo án thì cũng sẽ là tự sát nếu không quản chặt. Vả lại nếu mỗi trường (tư) dạy một kiểu (giả sử sách giáo khoa, giáo trình, giáo án của tư nhân là tốt) thì làm sao học sinh có thể chuyển từ trường này qua trường khác. Thậm chí giáo viên cũng không chuyển trường được.

Giải pháp ở đây là Vỡ Lòng phải giống nhau 100% trên cả nước. Học lên cao dần thì bớt dần sự giống nhau đi. Nhưng sự khác nhau chỉ khác giữa các vùng/miền là chính. Các trường cùng vùng thì nên dạy giống nhau.

Vina có thể chia thành 6 vùng giáo dục: Tây Bắc, Miền Bắc, Miền Trung, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ.

Mỗi vùng có Hội đồng kiểm định giáo dục vùng. Do hiểu đặc trưng địa lý, kinh tế và văn hoá vùng của mình, hội đồng kiểm định giáo dục vùng sẽ là nơi hiểu nhất nhu cầu học và khả năng dạy của địa phương. Cũng sẽ là nơi giám định khắt khe nhất do ở rất gần địa phương.

Hội đồng kiểm định giáo dục cấp vùng sẽ quyết định, thẩm định và xét duyệt nội dung sách giáo khoa dùng trong vùng. Kiểm định phương pháp và chất lượng giảng dạy (bao gồm cả hạ tầng cơ sở). Đánh giá và phân loại trường.

Tức là tách phần Sgk và thanh tra giáo dục ra khỏi Bộ. Bộ lúc này chỉ quản phần core của sách giáo khoa, cấp kinh phí và quản lý khối trường công lập.

IV. Những suy nghĩ dở

Về nguyên tắc, mô hình giáo dục như trên là một thụt lùi về so với tiến hóa của nhân loại. Nhưng của đáng tội, nó rất phù hợp với sự tiến hóa nửa mùa chất chứa vô cùng nhiều sai sót và khiếm khuyết không thể khắc phục được của nền giáo dục Vina.

Tôi suy nghĩ nhiều: rằng mô hình đào tạo kia có vô nhân đạo hay không? Nhưng có vẻ như nó lại rất nhân đạo hehe. Nó mở ra cơ hội cho tất cả những ai không muốn học (hoặc không có khả năng đi học, ví dụ như nhà nghèo hoặc không có năng khiếu học tập) sớm có cơ hội bước chân vào đời thay vì mài đũng quần trên ghế nhà trường tốn không biết bao nhiêu tài nguyên xã hội. Hơn thế nữa, giới trẻ bây giờ đã chán không muốn học mà vẫn phải đi học. Trong lúc nhà trường lại quá tải. Tất yếu sẽ dẫn đến các việc kiểu như đánh nhau, lột áo nhau rồi quay phim tung lên mạng. Hay đua xe nghiện hút.

Mô hình này cũng giảm bớt sức ép lên các trường cấp III như hiện nay. Trường cấp III quá tải dẫn đến việc dạy dỗ như dở hơi, tác động xấu đến tương lai gần và xa của xã hội là không thể nào kể hết được. Các bạn có tin rằng cứ như thế này mãi thì sẽ đến một ngày nào đó mở TV ra toàn thấy Lậm Văn Sai không?

Mô hình này nó sẽ tự động phân loại cá nhân theo khả năng và ý muốn cá nhân của mỗi công dân trong xã hội ngay từ khi họ bắt đầu có nhận thức thực sự về sự tồn tại của mình và vai trò của mình. Họ gần như được tự do lựa chọn dựa trên điểm số và sở thích làm gì. Ở giai đoạn này thực ra gia đình gần như không gây sức ép gì được, nhà trường lại càng không. Cái khó của mô hình này ở chỗ các trường nghề phải đủ lớn để hứng tới, có lẽ, 2/3 số học sinh, đặc biệt là ở các vùng xa đô thị. Nhưng điều này thị trường tự nó điều tiết được. Đơn giản là vì vùng nào thường gắn với nghề nấy. Ở Hà Nội đương nhiên sẽ không có trường dạy nghề liên quan đến cafe, còn Daklak đương nhiên sẽ không có trường dạy nghề thủy hải sản.

Mô hình này cũng làm giảm sức ép đầu vào cho Đại Học. Chắc chắn lúc đó người ta chỉ học đại học khi đủ điều kiện và thực sự cần học. Các đại học lởm như hiện nay đương nhiên là biến mất. Đại học sẽ dễ chuyển qua làm nghiên cứu nhiều hơn, thay vì chỉ giảng dạy (và giảng dạy cũng như dở hơi) như hiện nay.

Mô hình này cho phép lao động phổ thông tham gia vào thị trường lao động sớm hơn. Thực ra hiện nay ở những miền lạc hậu như miền tây, người ta cũng bỏ học từ lớp 7 lớp 8 để hành nghề tự do, hoặc lên thành phố làm những nghề dễ kiếm tiền mà không cần rèn luyện nhiều như … massage. Vậy nên khi quy việc phổ cập giáo dục bắt buộc xuống hệ phổ thông 7 (cộng vỡ lòng) thì bản chất sẽ công bằng về mặt giáo dục hơn đối với hầu hết người Việt. (Tức là không còn phân biệt đối xử vì bỏ học đi làm nữa).

Với việc địa phương hóa sách giáo khoa và phương pháp dạy học ở trường Trung học, học sinh tốt nghiệp có thể đi làm được ngay, thậm chí sau khi học thêm một khóa huấn luyện ngắn theo kiểu cấp chứng chỉ hành nghề là có thể làm được một vài chuyên môn nhất định.

Vai trò của Bộ Giáo Dục giảm thiểu đi nhiều. Nó sẽ chỉ tập trung vào quản lý chất lượng dạy học của các trường, thay vì ngồi nghĩ hộ hàng chục triệu con người là học cái gì thì tốt cho chúng mày, và chúng mày nên được dạy dỗ ra sao thì tốt cho chúng tao.

Vai trò của hệ thống vỡ lòng sẽ mang lại nhiều lợi ích. Đầu tiên là xóa mù, haizz, thế kỷ 21 mà nói chuyện xóa mù thì quả là kỳ cục, nhưng quả thực là như vậy. Thứ nhì là đứa trẻ khi thực sự đến trường (lớp 1) nó và gia đình sẽ biết là chặng đường tối thiểu cần phải đi chỉ chỉ còn … 7 năm nữa. Sau đó chỉ cần học nghề sơ cấp (hơn 1 năm) hoặc trung cấp (2 năm) là có thể kiếm tiền giúp gia đình được rồi. Đồng thời nếu muốn học lên nữa, khi có điều kiện, thì vẫn còn cửa liên thông lên cao đẳng hoặc đại học. Trong trường hợp học khá hoặc muốn làm công chức, thì con đường 3 năm nữa (trung học) cũng là cái có thể …cố được vì học trung học nói chung vẫn là gần nhà, ăn cơm nhà.

Với mô hình lớp Vỡ Lòng, tuổi đến trường có lẽ không cần bắt buộc là 6 tuổi như hiện nay mà có thể sớm hoặc muộn hơn tùy theo gia cảnh. Nếu bố mẹ muốn con học sớm, hoặc vì phải cho con học sớm thì 5 tuổi đi học cũng được. Hoặc ngược lại. Đồng thời cho phép đúp (học lại) vỡ lòng 2 lần. Kiểu nhồi chữ cho chắc. Tuổi đến trường sớm hơn sẽ giúp tuổi tốt nghiệp trung học và vào đại học sớm hơn, tuổi tốt nghiệp sẽ sớm hơn, thời gian cống hiến cho xã hội dài hơn. Với trường hợp rẽ nhánh sau Phổ thông thì khả năng đi làm trước 16 tuổi là cao (giả sử 4.5 tuổi đã vào Vỡ Lòng), cái này hơi vô nhân đạo theo quan điểm xã hội bình thường, nhưng ở nước nghèo như nước ta, bán vé số từ bé tí, thì 16 tuổi đi làm cũng chả là vấn đề qué gì ghê gớm.

Về việc để tư nhân tham gia làm sách giáo khoa. Cái này tôi đương nhiên là ủng hộ. Các bạn có thể xem thêm mục III ở trên bài viết. Chỉ xin lưu ý thêm ở đây là không thể khoán trắng cho tư nhân làm vì sẽ tai nạn ngay. Tư nhân trình độ không đều, có một số rất giỏi, đa phần là xoàng. Chưa kể rất ít doanh nhân cân bằng được đạo đức và lợi nhuận. Tuy nhiên in the long run, hehehe, thì nên để tư nhân tham gia rộng và sâu vào giáo dục.

Quay lại ý chính của bài viết. Mục đích cải tổ giáo dục (của cá nhân tôi) là để tăng sản lượng của nền kinh tế trong 5, 10 và 20 năm tới. Nếu không cải tổ, chắc chắn chúng ta sẽ gặp vấn đề về chất lượng và số lượng lao động trong 20 năm tới. Có khả năng lúc đó cái làm ra sẽ không đủ để ăn vì người già về hưu nhiều hơn người đang đi làm.

Về tuổi lao động. Theo mô hình hiện nay, ví dụ tính theo lao động có trình độ trung cấp nghề, thì 20 tuổi mới bắt đầu đi làm. Còn theo mô hình của tôi thì khoảng 18 tuổi. Con số này tôi nghĩ là hợp lý. Còn nếu thấp hơn, ví dụ sơ cấp hoặc hành nghề tự do thì hơi khó tính tuổi. Tuy nhiên hiện nay nếu về quê, vùng sâu vùng xa, hoặc thậm chí ngay vỉa hè ở thành phố, sẽ thấy trẻ em đi làm sớm lắm (đánh giày, bán vé số, rửa bát, trông xe).

Nếu các bác đọc báo thì sẽ thấy hiện nay mỗi năm có khoảng 1 triệu học sinh tốt nghiệp cấp III (con số hơi choáng đấy). Trong đó có 100 ngàn là vào được các trường đại học có chất lượng tàm tạm.

Theo mô hình của tôi thì con số 1 triệu học sinh tốt nghiệp cấp III kia sẽ chỉ còn lại tầm 600 ngàn là cùng. Sẽ giảm tải rất nhiều cho hệ thống cấp III hiện nay, tức là hệ Trung học (8,9,10) như trong mô hình của tôi. Giảm tải, tự thân nó, đã làm việc học và dạy học trở nên tốt đẹp hơn. Việc giảm tải này cũng sẽ thúc đẩy sự ra đời của các trường elite kiểu như một số trường boarding đỉnh cao ở Mỹ, ví dụ Phillips Exeter Academy, nơi mà việc dạy và học cực kỳ khoáng đạt và trí tuệ, không giống bất cứ chỗ nào khác trên thế giới.

Về việc dồn 4 lớp 9-10-11-12 thành 8-9-10 thì các bạn đừng lo là nặng. Vì chương trình bây giờ học nặng dã man, phần toán chẳng hạn, phải bằng năm thứ 2 đại học ở Tây. Riêng cắt bớt những cái nặng về Toán Lý Hóa, rồi các phần thừa trong văn học, lịch sử … đi là vừa.

Một điểm nữa, là sau khi áp dụng mô hình này khoảng 20 năm, ta sẽ sửa đổi nó để tái tiếp cận lại với tiêu chuẩn đào tạo văn minh của thế giới. Vì lúc đó nền kinh tế của ta chắc cũng qua được cái bẫy thu nhập trung bình rồi.

Và còn nhiều suy nghĩ nữa …

Xem thêm bài này về chia vùng.

Advertisements

About Blog của 5xu

Một con sông sắp cạn dòng
Bài này đã được đăng trong phát triển và được gắn thẻ . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Có 56 phản hồi tại Giáo dục và Sản lượng

  1. cf sua viết:

    Lậm Văn Sai giờ truyền hình đầy ra rồi không cần chờ nữa.

  2. Đàm Hà Phú viết:

    Hehe. Tớ nhiệt liệt hoan hô.
    Bổ sung thêm ý này: Học phí: Nhà nước bao cấp lớp vở lòng, Từ lớp 1 đến lớp 7 thì se phíp ti phíp ti, còn mà từ lớp 8~10 thì chúng nó, như bác dạy ở trong bài, đã biết kiếm cơm nuôi thân, tự lo lấy học phí.

  3. Uyen viết:

    Hay quá bác ơi. Tôi thấy 3 khúc của bác hơi bị tuyệt so với hệ chương trình bây giờ. Nếu kẹt quá, chỉ đi học vỡ lòng cũng biết đọc biết viết 🙂 nhưng mà tôi nghĩ là cấp trung học cần tới 4 năm, 3 năm sợ phải học nhồi học nhét chết học trò mất. Ta phải tự biết ta đừng có mà mơ mộng rồi té cái ạch, heng bác. Toàn lao động dùng sức là chính chớ hỏng dùng trí thì như vậy là tốt quá rồi.

  4. LV viết:

    Mô hình của bác táo bạo nhưng như bác đã tự nhận, nó quá thụt lùi so với mô hình chung của nhân loại hiện nay nên chắc sẽ khó được chấp nhận.

    Em đồng ý là nên có lớp vỡ lòng ở tại mỗi làng/xóm/phố (kindergarten) rồi sau đó cho chúng vào lớp 1.

    Vấn đề mấu chốt với giáo dục Vina là phải chấp dứt cảnh giáo viên lên lớp là thao thao bất tuyệt mong sao đừng cháy giáo ăn. Một lối dạy làm ngu muội và trì trệ hết thế hệ này sang thế hệ khác. Cải cách thực ra đâu có khó mà mãi vẫn không làm được: ném bớt một số môn quá nặng về tính toán và ít áp dụng trong đời sống thường nhật, thêm vào đó các môn social studies để cho thiếu niên nhi đồng thảo luận và học kỹ năng sống.

    • Blog của 5xu viết:

      Nhiều khi chết vì sĩ hão đấy bác ạ. Bây giờ có 2 phương án. Một là giáo dục văn minh như Tây, nhưng kết quả là học rất lâu (12 năm) xong rồi ra trường vẫn phải đi học kỹ năng (ví dụ kỹ năng hàn điện) để đi làm. Hai là giáo dục thực dụng, lạc hậu so với quốc tế, nhưng sẽ có lực lượng lao động mà tuổi lao động có range rộng hơn và kỹ năng làm việc tốt hơn, nguồn lực xã hội (thời gian, chi phí) để tạo ra một lao động như vậy sẽ ít hơn (tiết kiệm hơn).

      Còn cái bác nói mấu chốt là chấm dứt cảnh giáo viên lên lớp thế lọ thế chai, cái đó ai chả biết, nhưng mà chấm dứt bằng cách nào. Chả có cách nào để chấm dứt hết nếu không thay đổi hệ thống giáo dục.

  5. Trần Cao Tĩnh viết:

    Quỉ quái thật,làm thế nào mà Việt Quốc không rinh giải Nobel văn học nhỉ?Người người nhà nhà đều làm văn cả!Ông To Bà Nhớn thì hào hùng với những đại sử thi vẽ vời chủ nghĩa này cương lĩnh nọ để biện minh cho sự tồn tại của mình, còn đám lau nhau 5xu Một Hào chúng ta thì chau mày đổ lệ với muôn vàn tiểu oán khúc ngâm nga cho ước vọng bất thành. Hì,V.L nói “nên biết ước mơ”,Một Hào giải nghĩa “chỉ là giấc mơ”. Đôi khi giấc mơ thành ác mộng.

  6. Pony viết:

    Sáng nay tự nhiên em nghĩ về vấn đề giáo dục thường xuyên. Lũ (sắp) già như em tự nhiên thấy hình như mình chọn nhầm nghề, giờ muốn học một cái gì khác, thì làm sao mà thi nổi vào đại học, vào được đại học thì làm sao chịu nổi mấy cái môn mình kg quan tâm. Nếu muốn học một cái gì đó mà không cần bằng cấp, kiểu như học vẽ, học thiết kế thời trang, thiết kế nội thất v.v. thì kg biết làm thế nào để học cho tử tế. Hệ thống này của anh có giải quyết được vấn đề đó không?

    • Blog của 5xu viết:

      Cái này là trường nghề em ơi, không liên quan gì đến giáo dục (phổ thông và đại học) cả.

      Các lớp dạy nghề bây giờ đầy ra, nhưng nếu hệ thống giáo dục hợp lý, nó sẽ đủn ra một đống học sinh để làm đầu vào cho các trường nghề, các trường phải cạnh tranh kịch liệt để có học sinh, lúc đó sẽ có những nhóm nghề hot, những trường nghề có uy tín. Chứ như bây giờ, có nhiều trường tốt mà không biết nằm ở đâu.

  7. Song Ngư viết:

    Có ai đã đọc “Totochan cô bé ngồi bên cửa sổ” chưa?
    Tôi rất khoái quan điểm sư phạm của ông thầy hiệu trưởng trong truyện đó.

  8. Pony viết:

    Em nghĩ giáo dục phổ thông, đại học và dạy nghề đều là những bộ phận không tách rời của hệ thống giáo dục đào tạo. Vừa là đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động, vừa đáp ứng nhu cầu của người học. Rất nhiều người tốt nghiệp đại học ở Canada, đi làm rồi lại quay lại học nghề. Hoặc nghỉ hưu rồi mới đi học tiến sỹ.

    • Blog của 5xu viết:

      Giáo dục, Đào tạo, Dạy nghề là những thứ khác nhau. Phổ thông, Đại học cũng là những thứ khác nhau. Phải phân biệt rạch ròi thì mới hiểu được thực trạng giáo dục Vina hehehe.

  9. Blog của 5xu viết:

    Có cái comment của một bạn tên là QR bên FB của 5xu. Xu copy qua đây luôn:

    Em xin bổ sung thêm vài luận cứ nhỏ:
    1. Để một nền kinh tế tăng trưởng, nhất thiết phải tác động vào 1 trong các nhân tố của nó: bao gồm Nguồn nhân lực (hay Lao động), Nguồn tài nguyên thiên nhiên, Tư bản (hay Vốn) và Công nghệ. Tùy theo đặc điểm của từng quốc gia mà sự phối hợp giữa bốn nhân tố này cũng khác. Tuy nhiên với xứ sở Vina, để “đi tắt đón đầu” (như các thầy giáo của em dạy), thì con đường nhanh nhất chỉ có cách tác động vào Nguồn nhân lực, hay nói chính xác hơn là chất lượng của Nguồn nhân lực. Giáo dục, theo đó, là công cụ để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. (cái này trong sách giáo khoa về Kinh tế học Vi mô nên em không trích dẫn tác giả ra nhé)
    2. Theo Munir Mahmud, khi bàn về giáo dục và phát triển ở các nước phát triển và đang phát triển, nhu cầu giáo dục chủ yếu phụ thuộc vào bốn nhân tố chính: Sự khác biệt về mức lương / thu nhập (giữa người có học và không học), Khả năng thành công trong việc tìm kiếm công việc, Các chi phí riêng trực tiếp cho giáo dục (học phí)và Chi phí cơ hội/gián tiếp cho giáo dục. Các yếu tố này đưa ra mục đích là để anh có căn cứ chứng minh tính hiệu quả của hệ thống của anh. Lan man một tí là bác này cũng chỉ ra rằng hệ thống giáo dục bao cấp có thể là hình thức bù đắp thất nghiệp đắt giá nhất.
    Sau phần bổ sung sẽ là phần hiến kế, phần này sẽ cung cấp sau, vì nó liên quan đến lý thuyêt bầy đàn của người dân xứ sở Vina 🙂

  10. TonyDat viết:

    Hoan hô bác 5xu. Cần phải cải cách giáo dục và y tế gấp. Tui không biết con tui lớn lên nó sẽ học hành thế nào nè?. Chán. Thấy ai cũng “chạy” trường “tốt” cho con rồi thì cho con học trường Úc Châu, Á Châu, International School… Nghe mà chán. Chất lượng thì thế nào?.

    • Blog của 5xu viết:

      Nói chung thì giáo dục là dịch vụ cao cấp. Muốn biết dịch vụ này tốt hay không tốt thì hoặc là phải sử dụng nó, hoặc là quan sát người được sử dụng nó, và quan sát kết quả đầu ra của nó. Bởi vì Vina hiện nay bắt buộc dạy và học giống nhau (giáo trình, giáo án, phương pháp, sách giáo khoa) trên toàn quốc cho nên lẫn lộn vàng thau.

      Các trường quốc tế hiện nay kiếm tiền (nâng giá) chủ yếu là qua hạ tầng (phòng ốc đẹp), các môn phụ (tiếng Anh, thể thao…) chứ không khác nhiều về giảng dạy.

      Đặc biệt là nếu xét theo nghĩa dịch vụ công ích, thì người cung cấp dịch vụ (nhà trường và giáo viên) được đánh giá qua điểm của học sinh (tỷ lệ học sinh giỏi cao, tỷ lệ tốt nghiệp cao v.vv) nên việc dạy học trở nên trí trá mất dạy. Nhà trường mất dạy mà học sinh cũng mất dạy. Phụ huynh thì bất lực bó tay. Cho nên những trường tốt thực sự (thường là trường công) thì sinh ra chuyện chạy trường. Điều này rất là … hợp lý.

  11. Duong Huyen Ngoc viết:

    Ý tưởng của Anh 5xu hay quá đó chứ…. Với nền giáo dục của nước ta hiện nay cũng đã “quá vô nhân đạo” rồi còn gì? chưa vào lớp 1- 4,5 tuổi mà trẻ con đã biết đọc chữ đối với những trẻ ở thành thị, còn đối với trẻ con vùng nông thôn thì lại là những sản phẩm chạy theo bệnh thành tích 100% lên lớp để rùi lớp 4 mà vẫn ko biết đọc chữ. Ai củng hiểu, chỉ “1 số người” ko hiểu…vấn đề nan giải nền giáo dục hiện tại…

  12. Duy Linh viết:

    Mình thì chẳng nghĩ cao siêu như bác 5 xu. Mình chỉ cần Bộ Giáo dục cho phép tư nhân được soạn sách giáo khoa, tôn giáo mở trường dạy học để chia lửa với Bộ Giáo dục là thấy mãn nguyện rồi.

    Ở xứ Vina, cái éo gì quan chức cũng muốn làm mà chẳng cái gì làm ra hồn.

  13. big_bee viết:

    chú ơi cháu thấy 4 tuổi mà bắt nó học chứ thì hơi khổ nhỉ 😀 với lại cháu có 1 thắc mắc là 16 tuổi được đi làm rồi ạ? cháu tưởng luật lao động qui định phải trên 18t ạ???

  14. Dinh Hung viết:

    Tôi rất thích đọc blog 5xu nhưng chưa từng comment. Lần này đọc qua cái này cũng muốn góp chút ý kiến để hoàn thiện cái kế hoạch mà chính bác cũng cho là “điên rồ” nhưng ngẫm kĩ thì chẳng điên rồ chút nào:
    1. Khúc 1: Cái này là một hình thức chính thức hóa lớp mầm lớp lá bây giờ. Nhưng ngẫm kĩ đây là một hệ thống hoàn toàn tách biệt với những lớp sau nên kéo theo là những vấn đề về quản lí như quản lí học bạ, hệ thống giáo viên (đặc biết thiếu giáo viên cấp 1 và ít ai muốn về những vùng ven xa), địa điểm. Vì vậy một cách khác đó là ghép cấp 1 + 2 hiện tại thành 1 cấp (tạm gọi là cấp phổ thông như bác 5xu) và mở thêm những lớp 1 ở những địa điểm cho tiện việc đi lại phục vụ mục đích xóa mù chữ là chính.
    2. Khúc 2 và 3: Theo tôi 18t vẫn là chuẩn nhất để bắt đầu độ tuổi lao động vì lí do tâm sinh lí tuổi mới lớn cũng như thể trạng của các em. Tôi rất tâm đắc phần chú trọng trường nghề. Hi vọng là làm được vì nếu có điều kiện thì ai cũng muốn cho con em vào đại học, vì ở tuổi 16.5 thì các em vẫn chưa biết mình muốn gì và có trách nhiệm gì.
    3. Một vài đề nghị:
    – Tư nhân hóa sách giáo khoa để ủng hộ giáo viên nghiên cứu viết sách cũng như có nhiều đầu sách. Dĩ nhiên vẫn viết theo những chủ đề được quy định. Và giáo viên được chọn sách nhựng chỉ dạy những mảng trong đề cương.
    – Quan trọng nhất vẫn là cho học sinh tiếp thu với những ứng dụng hay công cụ hiện đang được sử dụng trong công việc. Điều đó thì lại cần vốn ^^

  15. Blog của 5xu viết:

    Tôi mới update thêm suy nghĩ của tôi về sách giáo khoa, tư nhân hóa, tuổi lao động lên mục III và IV của bài viết. Như vậy các bác tiện theo dõi hơn.

  16. cuadong2010 viết:

    Chào bạn.
    Tôi vốn dĩ rất bức xúc về cái thực trạng GD của nước Nam mình nên rất ủng hộ bài viết của bạn cùng các giải pháp bạn đưa ra. Song những điều rất có lý này và vô vàn những điều rất có lý của rất nhiều đại trí thức khác hình như chỉ giống như những làn gió thoảng qua cột điện.
    Theo tôi, chừng nào mà người ta còn làm tiền nhân danh GD và thông qua làm GD, hay chừng nào mà thói tham lam, đạo đức giả còn lan tràn ngoài XH (mà nền GD bị ngâm trong đó, không thể tách ra như một ốc đảo) thì chừng đó mọi lời hay ý đẹp đều vô ích. Cần một cách tiếp cận vấn đề khác, hoặc im lặnh, chán không buồn nói.

  17. Bép viết:

    Haiz,viết dài thế mà chả có tí tươi mát nào, đọc chán bỏ mie 😀 Anh bầu chú làm bộ trưởng bộ GD là chú lại sun vòi lại ngay ý mà 😀

    • Blog của 5xu viết:

      Chú Bép trưa nay ngả đầu vào vai anh rồi diễn thuyết một bài dài về dạy/học toán ở đại học Vina và dạy/học toán ở đại học tây vừa logic vừa hấp dẫn. Đề xuất cải cách đại học của chú hay thế, sao giờ lên blog lại ngậm hột thị đòi đi massage chân là sao.

      Các bác khác hết ý kiến rồi ạ. Bức xúc quá tịt luôn rồi hay sao vậy.

  18. nguyenphuonglam viết:

    Cháu chào bác 5xu. Đọc xong bài của bác cháu thấy thế này:
    Để cải cách thụt lùi được như bác nói ở trên thì đầu tiên phải đánh vào cái thằng tuyển dụng đã bác ạ. Giờ người ta cho con vào đại học bởi đi đâu cũng cần cái bằng đại học. Cháu học bốn năm Phờ-tu hẳn hoi, ngán ngẩm với vô số môn học nặng và dày lí thuyết, bụi bám tới hàng chục năm và vẫn y nguyên dù môi trường của đại học Ngoại Thương năng động khỏi phải bàn. Cơ mà dù chả thích tí nào cháu vẫn phải đèn sách thi đại học từ năm mới học có lớp…1. Vì lộ trình để đưa con vào một trường đại học sẽ được bố mẹ vẽ ra là phải đi theo trường này, lớp kia ngay từ lúc chưa biết mặt con chữ nó thế nào mà. Với cái tư tưởng như thế, dân mình thì đang muốn tiến lên nền giáo dục văn minh vì …sĩ hão với thiên hạ mà bác đưa ra cái cải tiến thụt lùi hay thế này thì cháu e là khó được đại đa số dân cày chấp nhận lắm. Đầu tiên phải tính tới vấn đề dân vận đã ạ.

    • Blog của 5xu viết:

      Với mô hình của Xu béo như ở trên sẽ khiến cho số lượng chuyển hướng qua học nghề sẽ nhiều hơn gấp bội số đi học hết đại học. Lúc đó không biết chừng bọn học đại học bị coi là xấu hổ vì không đóng góp được nhiều cho xã hội ấy chứ. Bố mẹ nào mà có con đòi học đại học lại chả ngượng đến chết với hàng xóm, đồng nghiệp cũng nên.

  19. Ngày xưa tớ cũng có cái may mắn là được học lớp Vỡ lòng ở cái đình làng của một làng hoa nổi tiếng nhất Hà Nội (Làng Ngọc Hà). Học sát bên nhà hẳn hoi đấy, bố mẹ chẳng phải vượt đèn đỏ leo lề để đưa tớ đến lớp đâu. Ở đấy duy nhất chỉ có một cô giáo dạy từ sáng đến chiều và chăm bẵm bọn trẻ con chúng tôi, còn Bố Mẹ tôi thì thoải mái theo đội quân phe tem phiếu ở tận Bách hóa Tổng hợp.
    Việc phân chia quá trình học ra làm 3 khúc, 4 khúc đối với tôi chẳng ý nghĩa gì, rồi hệ 10 năm (miền Bắc) hay hệ 12 năm (miền Nam) tôi cũng chẳng quan tâm. Tất nhiên bây giờ áp dụng chung hệ 12 năm từ Lũng Cú – Hà Giang cho đến tận Đất Mũi – Cà Mau rồi, nhưng thử hỏi hệ 12 năm và hệ 10 năm cộng thêm cái lớp vỡ lòng có khác gì mấy đâu. Quan trọng là chương trình được dạy như thế nào, lương tâm người thầy ra sao, rồi cách giáo dục con cái ở mỗi gia đình về vấn đề tôn sư trọng đạo thế nào mà thôi.
    Để tớ nói về vấn đề chương trình học nhé: bây giờ mới có lớp 5 đã đòi học về tinh trùng và kinh nguyệt rồi. Mà học là phải đi đôi với hành và phải trực quan nữa. Mới có 9, 10 tuổi thì lấy đâu ra tinh trùng và kinh nguyệt để mà trực quan ngắm nghía. Gớm!
    Chưa hết! Cũng mới cấp 1 thì cũng đã có tiết nói về “Nhiệm vụ chức năng của Liên hợp quốc”. Cha mẹ ơi! “Chức năng và nhiệm vụ của cái mũi” nằm ngay trên mặt của mỗi đứa trẻ thì chẳng dạy, thì lại đi dạy những thứ đâu đâu.
    Theo tớ, phải thay đổi lại chương trình dạy thôi, nên bớt đi những thứ chưa thật cần thiết ở mỗi lớp, mỗi cấp. Tất nhiên tớ không phủ nhận cái chuyện tinh trùng và kinh nguyệt kia đâu, nhưng phải chọn ở cấp nào, lớp nào để dạy cho phù hợp mà thôi.
    Thôi! Không góp ý nữa đâu, đến giờ đưa đón thằng con trai đi học thêm rồi. Hẹn hôm khác viết tiếp.

  20. Trần Kẽm viết:

    Sắp đại hội nhớn, nhân sự trênn chính trường phen ni đang rục rịch tợn. Xu theo chân cụ Hãn ứng cử chân bộ trưởng bộ Giáo dục ta đi. Kẽm vote cho một lá.

    • Blog của 5xu viết:

      Dốt quá, hehe, cái này là kinh tế viewpoint bác ạ, không phải là giáo dục. Nếu từ khía cạnh giáo dục (thường là lúc nào cũng nhân văn cao cả vĩ đại con gà mái bất chấp nhân dân cần lao) thì cái mô hình này bị sổ toẹt ngay.

  21. em viết:

    em thích cái này lắm

  22. quocnguyen.ctvn viết:

    Hệ thống giáo dục Vina (bác 5Xu mentioned) đã một phen làm ám ảnh tôi với lý thuyết vô tận… Đến giờ đã đi làm nhiều năm rồi mà vẫn không sao xóa được. Ôi! lý thuyết thật hay, thật tuyệt vời nhưng sao khi bắt tay vào thực hành thì không biết phải bám đâu mà lần từ cái căn cái cơ, mà mình càng cố tìm cách để bám thì nó tiết ra một hoạt chất cực kỳ trơn không thể bám vào được. Thế rồi lại bị nó đẩy văng ra xa.
    Thêm một thế hệ con tôi ra đời, tôi đã và đang kiến tạo một hệ thống, một phần giống hệ thống của Bác 5Xu. Hệ thống này chắc khả thi hơn của Bác vì có ít người tham gia. Hehe…
    Lại thêm một trăn trở nữa rằng 2 hệ thống cùng tồn tại trong một thể thống nhất, liệu không biết có tẩu hỏa nhập ma hay không???

    • Blog của 5xu viết:

      Hệ thống của bác Quốc Nguyễn chắc là kiểu dạy người rồi, dành cho số ít. Còn của tôi là dạy yêu lao động và biết lao động, dành cho số đông, hehe.

      Mình đã đặt tên entry là Giáo dục va Sản Lượng rồi mà nhiều bác vẫn hiểu nhầm nhỉ. Cái này gọi là giáo dục vị sản xuất cơ mà.

  23. quocnguyen.ctvn viết:

    Bác nói đúng đấy, đó là mô hình “em đi đánh du kích” trong giáo dục và nhân rộng mô hình giống như “vết dầu loang”. Như vậy chắc dễ ăn hơn Bác ơi!
    Àh mà quên nữa, vết dầu loang thì cũng limited mà thôi, đến lúc nào đó cũng sẽ bị một con sóng đánh vỡ tan hoặc trôi theo một hướng vô định nào đó. Vụ tràn dầu BP hôm trước còn khống chế được huống hồ chi vết dầu loang he Bác 5Xu. Buồn! Buồn mà không có chén thù chén tạc thì sẽ buồn double!
    Em cho Bác biết nhé, các bậc lão làng trong ngành giáo dục đều có ý nghĩ na na, ná ná như Bác vậy, nghĩa là họ cũng có cái gọi là cái Mô cái Hình của họ và được coi là hoàn hoàn chỉnh chỉnh.
    Đến lúc này ai cũng là thiên tài. Choáng!!!

  24. quocnguyen.ctvn viết:

    Bác nói đúng đấy, đó là mô hình “em đi đánh du kích” trong giáo dục và nhân rộng mô hình giống như “vết dầu loang”. Như vậy chắc dễ ăn hơn Bác ơi!
    Àh mà quên nữa, vết dầu loang thì cũng limited mà thôi, đến lúc nào đó cũng sẽ bị một con sóng đánh vỡ tan hoặc trôi theo một hướng vô định nào đó. Vụ tràn dầu BP hôm trước còn khống chế được huống hồ chi vết dầu loang he Bác 5Xu. Buồn! Buồn mà không có chén tạc chén thù thì sẽ buồn double!
    Em cho Bác biết nhé, các bậc lão làng trong ngành giáo dục đều có ý nghĩ na na, ná ná như Bác vậy, nghĩa là họ cũng có cái gọi là cái Mô cái Hình của họ và được coi là hoàn hoàn chỉnh chỉnh.
    Đến lúc này ai cũng là thiên tài. Choáng!!!

    • Blog của 5xu viết:

      Tôi chưa hiểu lắm làm giáo dục mà lại dễ ăn là sao nữa. Dạo này nhiều người phát biểu mập mờ vãi chưởng.

      Nhưng cái đoạn nói “mô hình hoàn chỉnh” thì tôi hiểu và có ý kiến thế này: chẳng có mô hình nào (ko chỉ giáo dục) mà gọi là hoàn chỉnh cả. Chỉ có mô hình này tốt hơn, phù hợp hơn, hoặc khả thi hơn các mô hình khác trong một hoàn cảnh và các điều kiện cụ thể nào đó.

  25. qoop!! viết:

    Trước hết xin chào anh 5xu. Phần lớn bài viết của anh tôi khá đồng tình, hi vọng là sẽ có vài người ‘trên cao’ ngó xuống và xem xét mô hình của anh. Chứ tôi lẫn những người com ở đây dù có ủng hộ hay phản đối thì cũng chẳng đi đến đâu cả.

    Tôi chỉ lăn tăn 1 chỗ, 1 cấp bao hàm tới 7 năm học, liệu có e là quá tải hay không? 1 trường quản lý 7 khối lớp, cảm thấy có hơi nhiều. Có thể phân ra làm 2 cấp, nhưng làm vậy lại sẽ nảy sinh vấn đề chuyển cấp, cũng có chút rắc rối. Đúng là không có cái nào hoàn hảo. Được cái nọ mất cái kia. Không biết ý kiến của anh 5xu thế nào?

    • Blog của 5xu viết:

      Hãy cứ phát biểu những suy nghĩ, ý tưởng của mình mà không nhất thiết hy vọng xem có ai ngó xuống.

      Theo tôi, những thành công (nhất là những món có tính xã hội cao như giáo dục) là những cái được hàng triệu người ủng hộ, chứ không phải dăm vị trên cao “xem xét” các bác ạ.

      • qoop!! viết:

        Ừm, thiệt ra nói ngó xuống chỉ là nói đùa vậy thôi. Tại mấy vị đó ‘trên cao’ tuốt luốt ấy mà, thường dân bèo bọt như tôi chắc cả đời cũng khó mà tương kiến. Cho nên nhắc tới các vị đó là tôi phải kính nể lắm a. Còn anh 5xu tất nhiên khác với tôi rồi. Hì.

        Đúng là quan trọng nhất vẫn là được số đông ủng hộ, tuy nhiên, chính bản thân số đông chưa chắc biết được điều gì là tốt nhất cho họ. Nói không thì không ăn thua gì đâu. Cho nên cần thiết phải áp dụng vào thì mới rõ được. Vậy nên thay vì tìm cách tác động vào phần đông đảo đó (việc mà phải tốn nhiều công sức thời gian, vì trình độ hiểu biết & nhận thức mỗi người mỗi khác), thì hay hơn vẫn là thay đổi suy nghĩ của mấy nhà kiến thiết tại thượng kia, để họ dùng quyền lực áp đặt lên số đông (mấy lần cải cách trước cũng thế à, có khi nào hỏi ý kiến dân tình rồi mới làm đâu), rồi khi mô hình có kết quả, thì người ta tất sẽ ủng hộ.

        À, hình như anh hơi phật ý với từ ‘xem xét’ nhỉ? Có gì không phải mong anh thứ lỗi cho. Tại lối suy nghĩ thông thường của tôi ấy mà, kiểu như trước khi áp dụng thì cũng cần xem xét đôi chút. Không có ý gì khích bác anh đâu. Với lại nick này chỉ có mình tôi dùng à, và tôi cũng không già tới mức đc xưng hô bằng bác. ^^

  26. Duong Huyen Ngoc viết:

    Anh 5xu có cách trả lời hay thật… cách hay này đôi khi hơi bị ” bất ngờ”…

  27. TonyDat viết:

    Mô hình của bác 5xu là rất phù hợp với tình hình hiện nay. Nhưng tất cả chỉ là lý thuyết sẽ không được thực hiện mà có được thực hiện thì cũng “dỡ dỡ ương ương” heheh bởi vì tui thấy cái gì cũng đều dỡ dỡ ương ương.
    Đọc “Thời tiết đô thị” của bác 5xu thấy rất hay. À mà sao không thấy tiểu sử của tác giả nhỉ. Luôn tiện hỏi luôn bác 5xu là truyện”Of Human Bondage” đã có bản dịch tiếng Việt chưa vậy.

    • Vũ Hà viết:

      Lướt qua blog của ông, thấy có chú nào đấy hỏi bản dịch quyển Of Human Bondage, thêm thông tin cho ông nếu cần: bảo hắn là có ít nhất 2 bản, 1 của HN xuất bản, ko nhớ an dịch, một của Nguyễn Hiến Lê, đều in lâu rồi; bản của NHL lần in gần nhất chắc cũng 10 năm rồi, có thể tìm.
      2:37 AM 4/11 Bản của NHL là in lại bản trước 75, in lại đâu năm 9x
      2:41 AM 4/11 Cả hai bản đều dịch là Kiếp người

      • TonyDat viết:

        Cám ơn bác Vũ Hà. Thì ra sách được dịch là Kiếp người. Tui đã đọc cuốn này nhiều lần rồi cách đây gần 20 năm bằng tiếng Nga ” Bremia Trelovestreskix Straschey”, nên muốn đọc tiếng Việt xem thế nào.

  28. Bép viết:

    Xu ơi, viết ngắn đi cho dễ đọc :D. Cải cách mình trước cái đã nhể 😀

    • Blog của 5xu viết:

      Bép thường thích cái gì cũng dài mà nay lại thích ngắn là sao.

      Đang tính viết thêm 1 đoạn mô hình giáo dục phục vụ xuất khẩu lao động nữa nhưng lại thôi. Đại khái là xuất khẩu người giúp việc gia đình với xuất khẩu kỹ thuật viên massage, cái nào mang nhiều ngoại tệ về hơn, hehe.

  29. Binh An viết:

    Cứ coi con người như là các món hàng hóa thì cứ xuất đi được cái nào thì mang ngoại tệ về cái đó bạn ạ.
    Thời buổi khó khan nên buộc phải làm thế thôi.

  30. Cuaghe.com viết:

    Tại sao đặt tên blog là 5xu mà không phải là 5 đô nhể??

  31. Ngố Tàu viết:

    hehe! Hiền tài là nguyên khí của quốc gia. Dẹp bớt quán xá nhậu nhẹt đê, tiền đổ vào cái dạ dày với thùng rác (vì tình trạng ăn không hết đổ thùng rác rất là phổ biến ở Vịt ngan) thì đầu tư vào giáo dục. Tất nhiên là với điều kiện quan chức bộ giáo dục tuyệt đối không được tham nhũng. Mà cái này thì là việc của chính quyền cấp cao roài. Cứ xử trảm mấy tên tham quan xem thía lào? Muốn trò giỏi thì chất lượng thầy cũng phải tốt. Vậy thì phải dành nhiều ưu đãi cho giáo viên. Tuyển những người tinh hoa nhất vào ngành giáo dục. Đầu tư cho một bộ phận elite chuyên về vạch chiến lược với chính sách thoai. Mà để đánh giá được tinh hoa thì người thẩm định cũng phải thuộc dạng tinh hoa. Cái này lại phải đi từ trên xuống roài. Người tài thì họ có cái kiêu hãnh của họ, chả dễ gì chịu khom lưng uốn gối để ngoi lên. Nhưng nhìn xem trong XH ta một bộ phận lớn ngoi lên bằng cách nào? Tóm lại là rối như mớ bòng bòng. Muốn cải tổ triệt để thì phải làm một cuộc cách mạng! Hehe! Biến tắc thông mà thoai!

  32. Quần Rách viết:

    Em đọc đâu đấy trên báo Tuổi trẻ cuối tuần của một ngày xa xưa nào đó, nói về các trường ĐH ở Đức, cho phép những người cao tuổi đang nghỉ hưu tham gia vào các lớp học ở các trường ĐH mà không phải chi trả học phí hoặc chi trả ở một mức nhấ…t định. Đây là cơ hội để lực lượng lao động thâm niên, có bề dày kinh nghiệm bổ sung kiến thức và quay lại cố vấn cho lực lượng lao động trẻ hiện tại.
    Một vấn đề khác là mỗi năm, mỗi gia đình có con cái đi học phải chi trả một khỏan không nhỏ cho sách giáo khoa. Việc này, để hiệu quả hơn, nhà nước nên trợ cấp cho thư viện của các trường, học sinh chỉ cần đến thư viện mượn sách giáo khoa của trường về học. Học xong lại trả cho thư viện để lớp học sinh khác sử dụng. Gia đình không mất thêm tiền, rừng không mất thêm cây, học sinh không phải sử dụng bộ sách giáo khoa của mình chỉ một lần rồi cất.
    Vài ý kiến nhỏ, khi nào nghĩ ra thêm, em sẽ bổ sung cho anh. 🙂

  33. 4nothing viết:

    Cảm ơn đ/c 5xu đã viết bài rất tâm huyết với đất nước. Hầu như tất cả những ai quan tâm đến dân tộc đều khẳng định, giáo dục đang là vấn nạn lớn nhất của Vina nên cần phải cải cách, thậm chí phải cách mạng giáo dục. Những đề xuất của 5xu có nhiều điểm không khả thi, xin không phân tích, chỉ xin nêu vài ‘trải nghiệm cá nhân’ nhỏ.

    Năm 2005, tôi được dự thính một buổi hội thảo tại Uni Melbourne bàn về cải cách đào tạo. Trưởng ban nghiên cứu cải cách do Giáo sư Tiến sỹ Peter McPhee (hiệu phó), thuyết trình phương án ‘kinh thiên động địa’: Vẫn với 3 năm học, từ đào tạo cấp 96 bằng cử nhân, trường sẽ rút xuống chỉ còn đào tạo cấp bằng 6 chuyên ngành cơ bản. (Bachelor of Arts, Bachelor of Biomedicine, Bachelor of Commerce, Bachelor of Environments, Bachelor of Music, Bachelor of Science.)

    Tôi vẫn nhớ một câu hỏi khá lý thú được chất vấn những người khởi xướng tiến trình cải cách này: ” Trường Uni Melb vừa được xếp thứ 19 trong bảng xếp hạng 100 trường hàng đầu thế giới, điều đó hàm nghĩa trường của chúng ta đã có chất lượng cao trong GD và ĐT. Vậy tại sao lại phải cải cách?”

    Giáo sư Tiến sỹ Peter McPhee đã trả lời câu hỏi này, đại ý như sau:
    – Giáo dục tại Uni Melb phải cải cách để mang tính toàn cầu cao, “with the best of European and Asian practice and North American traditions”. Sinh viên tốt nghiệp có thể làm việc ở khắp nơi trên thế giới.
    – Sinh viên cần được cung cấp kiến thức sâu về chuyên ngành, vừa cần có hiểu biết rộng hơn về những ngành liên quan hoặc ‘đối xứng; hiệu quả làm việc sẽ cao hơn. (ví dụ, sinh viên học chuyên ngành Science, bắt buộc học 25% ngành Arts hoặc ngành khác)
    – Ở lứa tuổi 17, 18 ( khi tốt nghiệp phổ thông) sự chọn lựa ngành nghề của sv chưa thật phù hợp với sở trường bằng độ tuổi 20,21 (khi học đại học đại cương). Sau khi có 1 trong 6 bằng nêu trên, người tốt nghiệp có thể đi làm hoặc học tiếp (ví dụ, để làm giáo viên, phải học 2 năm nữa và khi đi dạy sẽ có bằng thạc sĩ GD).

    Mới đây, tôi được ‘tháp tùng’ đoàn cán bộ Bộ GD và ĐT sang thăm tiểu bang Victoria và học hỏi về GD & hướng nghiệp. Đoàn đã đến thăm đại học Melbourne, đại học Victoria, một số trường trung học phổ thông, trung học dạy nghề và đến Bộ GD tiểu bang Victoria nghe chuyên gia về chiến lược phát triển giáo dục thuyết trình.

    Tại đại học Melbourne, Prof Peter McPhee, (lúc này đã nghỉ hưu nhưng vẫn làm việc tại Melbourne Graduate School of Education, Centre for the Study of Higher Education) cho biết, từ năm học 2008 trường đã triển khai đào tạo theo Melbourne Model. Thời gian đầu, báo chí và dư luân có rất nhiều bài phản đối khiến lượng sinh viên giảm. Nhưng nay, ‘gió đã đổi chiều’: “vạn sự khởi đầu nan”, sự cải cách của ĐH Melbourne đã thành công trong những bước đi đầu tiên…

    Tại Bộ GD tiểu bang, khi được hỏi, Việt nam có thể học hỏi được gì từ GD Úc, vị chuyên gia mỉm cười không trả lời thẳng vào câu hỏi, bà nói đại ý, nước Úc chi rất nhiều tiền cho nghiên cứu phát triển GD, ngoài các viện nghiên cứu công, có những viện nc tư rất lớn, có những dự án nghiên cứu kéo dài nhiều chục năm, khi kết quả đưa ra khuyến cáo chính phủ, hầu hết được chấp nhận thực thi.

    Khi được hỏi về GD Úc, tất cả mọi thành viên trong đoàn đều cho rằng có rất nhiều điểm VN có thể học tập được từ nền GD tiên tiến của Úc. Trong đó, đặc biệt là hướng nghiệp. Học sinh lớp 10 có hẳn môn học về hướng nghiệp, được trắc nghiệm về sở thích và khả năng và được tư vấn về chọn ngành nghề phù hợp. Chính phủ đầu tư nhiều cơ ở đào tạo với nhiều loại hình phong phú. Nhiều doanh nghiệp hiến tặng cơ sở vật chất, cử kỹ sư và công nhân đến giảng dậy, đồng thời sẵn sàng tiếp nhận khi hs tốt nghiệp. Nhìn biểu đồ thấy rõ mức độ có việc làm và lương giữa người học xong ĐH và CĐ nghề tương đương; trong khi học C Đ ngắn hơn, học phí thấp hơn…

    – Lớp vỡ lòng nên thuộc hệ tiểu học.

  34. Thu viết:

    Vấn đề của giáo dục VN hiện nay không phụ thuộc nhiều vào các vấn đề liên quan đến cấu trúc (structured issues) (e.g., vỡ lòng vs. tiểu học; 10 năm vs. 12 năm) mà phụ thuộc nhiều hơn về chính sách (e.g., lương) và thực hiện chính sách. Nếu thay đổi như bác nhưng vẫn giữ chính sách như hiện nay (e.g., lương) chẳng hạn thì tình hình sẽ không cải tiến được. Ví dụ cụ thể ở đây là ai sẽ soạn 30% giáo án ở bậc Trung học như bác nói nếu họ không đủ sống?

  35. Minh viết:

    Xin được chia sẻ sự hưởng ứng các ý kiến đột phá của bác 5x.

    Với tôi thì giáo dục Việt Nam phải xóa đi làm lại từ đầu (chắc ối bác đồng ý điểm này). Về vấn đề này, các bài viết của giáo sư Hoàng Tụy, tôi thấy rất đúng và trúng, tiếc là bác lại ko có power và ko đủ influential. Tôi nghĩ, ngòai những vấn đề bậc đại học sau đại học học cái gì…, thì ở bậc giáo dục phổ thông cần phải đề cao và làm cho thực chất mảng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, và cảm thụ nghệ thuật cần đồng thời đặc biệt phải tôn trọng yếu tố cá nhân của mỗi con người. Mỗi người chúng ta đều có sở trường, sở đỏan và có sở thích, đam mê riêng. Nếu bản thân ko biết mình muốn gì thì sẽ ko thể lựa chọn nghề sau này phù hợp. Bản thân tôi ngày xưa chọn trường Ngoại thương chỉ vì trường này hot, oai… trong khi tôi lại ko quan tâm đến lvực kinh doanh.
    Thế nên, tôi thấy một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến chất lượng công việc rất liên quan đến việc tính cá nhân/ cá biệt của mỗi người có được quan tâm hay ko. Tôi đoan chắc là trong chúng ta, giống như tôi, nhiều người khi mới vào đời đã chọn nghề theo tính “hot” hoặc tính ổn định, an tòan của nó thay vì chọn nó vì nó phù hợp với bản thân và vì mình yêu thích nó. Kết cục là cả xã hội có quá ít người yêu nghề say nghề, sản phẩm làm ra tất yếu chỉ nhàng nhàng vở vỉn. Ngược lại nếu bản thân yêu nghề say nghề thì ta có thể đêm ngày say mê với nó, cố gắng cải tiến cải lùi để làm ra sản phẩm ngày một tốt hơn, đẹp hơn… và như thế, niềm mơ ước tăng “sản lượng”, tăng tính hiệu quả của bác 5x hay của tất cả chúng ta có thể được thực hiện.

    Nói chuyện giáo dục vn quả thực là nhiều vấn đề, đụng đâu cũng thấy cần phải chỉnh, phải sửa… Và thật là chúng ta vẫn chưa thấy le lói ánh sáng đường hầm đâu.

  36. cubavn viết:

    tâm nguyện của bác 5xu chính là cách mạng trong giáo dục.
    mà muốn có cách mạng giaó dục phải có cách mạng trong tư duy
    muốn có cách mạng trong tư duy cần cm trong chính đất vina nầy: đuổi/giết hết bọn thủ cựu-sâu mọt đi.
    còn lâu!

  37. Binh An viết:

    Giáo dục như thế nào là đúng thì trong chế độ xã hội, tức là cái môi trường của giáo dục nó tự làm tất cả. Đối với môi trường xã hội tư bản hiện nay thì giáo dục chủ yếu là chạy theo bằng cấp, chạy theo những cái không có thực tế. Còn trong chế độ xã hội xã hội chủ nghĩa thì sao? Nó chưa được thực tế hóa chế độ này nhưng, cũng nên phải bàn tới để xác định được định hướng.
    Cổ phần hóa giáo dục nên hay không nên? Nhiều ý kiến phản đối cổ phần hóa giáo dục là đúng, nhưng chỉ đúng với hoàn cảnh mà người ta nói hiện tại và phải xem xem cái đề án cổ phần hóa này như thế nào thì mới biết chính xác là đúng hay sai, nếu làm và căn cứ như việc cổ phần hóa của

  38. S viết:

    mẹ, bác này viết như cứt, định thành nhật bản àh

  39. Hằng Phương viết:

    Gớm, cải với cách làm gì, giá mà có cái luật không cần học chỉ cần thi, em ở nhà dạy con cho nhẹ. 🙂 Cần gì đâu, nhiều khi mình chả hiểu tại sao lại phải dạy bọn trẻ con đủ thứ chả cần, còn cái cần thì chả dạy

  40. ivantung viết:

    Phần đầu nói về lý thuyết kinh tế, tăng sản lượng bằng giáo dục thì khá hợp lý và chính xác.
    Nhưng phần cải cách giáo dục thì chắc anh Xu cần xem lại và chỉnh sửa nhiều thứ. Có cái đúng, có cái sai, nhiều cái không phù hợp với tình hình thực tế. Còn cụ thể thế nào thì phải tranh luận nghiêm túc, comment ở đây chỉ gọi là cho vui, không đi sâu vào làm gì.

Bình luận đã bị đóng.