Tổ Con Chim Nhại

 

Tổ con chim nhại là cái vành móng ngựa. Nghe buồn cười nhỉ. Nhưng mà có lý đấy. Các bác bình tĩnh để em giải thích.

Con chim nhại là một con chim họ nhà sáo. Chắc nó giống giống con chim yểng hay chim nhồng ở Việt Nam.

Cuốn sách “To Kill a Mockingbird” được các dịch tác gia của Nhã Nam dịch ra là “Giết Con Chim Nhại”. Kể ra thì cũng được. Nghe nó đỡ bản địa hơn là “Giết con trym nhồng”. Nghe hãi quá. Nhưng em mà dịch cuốn này, em sẽ dịch thế đấy, ngoài ra em còn dịch kiểu trẻ con cà tưng nữa. Thế nó mới hay. Bản dịch của Nhã Nam giọng văn già lụ khụ, có chỗ còn móm mém, câu văn đâm ra tối tăm, đọc mấy lần mới đoán ra ý tác giả, hehehe, quá là đọc sách trinh thám.

Mockingbird (chim nhại) nhờ cuốn tiểu thuyết này mà tự nhiên trở thành hình ảnh của cái sự gọi là innocent. Giết con chim nhại là giết đi cái sự innocent. Quan trọng hơn, giết con chim nhại là việc làm tội lỗi. Nhiều bác blogger cứ phét lác về cái sự ngây thơ đâm ra khi anh Hải và anh Chiến bị bắt, các bác cứ lải nhải cái vụ “giết con chim nhại”. Anh Hải với anh Chiến mà là biểu tượng của “innocent” thì cả cái nước này trong và trắng còn hơn cả pha lê. Phét lác cũng phải có giới hạn đạo đức chứ.

Nhiều bác có thái độ khá phẫn nộ hoặc bi quan về phiên tòa xét xử các bác Chiến Hải Quắc, nhiều bác còn khen chê anh Hải với anh Chiến. Ý kiến cứ gọi là đa chiều. Em thích nhất là các bác khen anh Chiến anh hùng. Bây giờ cho các bác vào cái vành móng ngựa đấy để các bác thành anh hùng xem các bác có dám không. Lại chả ngây thơ cụ tốc độ cao rồi nhận tội xong về nhà ôm vợ cho nó chóng. Xã hội toàn anh hùng rơm với tiến sỹ giấy, đéo nghèo nàn lạc hậu mới là lạ.

Em thì thấy cái vụ án bắt đầu từ cái chiếu bạc ở công viên, vắt qua PMU18, rồi đến tận tướng Quắc đầu bạc phơ, lại mang đến nhiều tín hiệu tích cực. Các bác hết sức lưu ý chỗ này: không phải là tín hiệu tốt hay xấu, mà là tích cực.

Nếu các bác chịu khó ngâm cứu sự vận động và tiến hóa của xã hội thì các bác sẽ thấy xã hội mình mấy trăm năm nay chưa bao giờ tiến hóa cả. Bởi tiến hóa của xã hội nó bao gồm 2 phản ứng rất quan trọng là phản ứng với các thay đổi bên trong và phản ứng với các thay đổi bên ngoài. Bản chất của các phản ứng thì mang nặng tính văn hóa và tâm lý. (Cái này là sách nói, không phải em nói, các bác không nghe xuôi tai thì đừng có nhảy lên).

Từ thời Nguyễn đổ về trước thì nói chung nước ta là nước phong kiến. Dù có tự chủ hay không tự chủ thì cũng là thể chế phong kiến. Khoa học và công nghệ của chúng ta còn là zero nữa. Nên các thay đổi nội tại và thay đổi ngoại tác gần như là chả có mấy.

Thời Nguyễn chưa kịp suy tàn hẳn (để qua đó tạo ra thay đổi nội tại, và biết đâu phản ứng với sự thay đổi này khiến chúng ta nhảy từ phong kiến lên tư sản cộng hòa) thì Pháp nhảy vào. Đâm ra từ lúc đó cho đến 1954 xã hội chúng ta chỉ có một loại phản ứng chủ đạo là phản ứng với thay đổi bên ngoài (react to outer changes) và hoàn toàn thiếu vắng phản ứng với thay đổi nội tại (react to inner changes). Từ 1954 đến 1991 thì tình hình còn có vẻ monotone hơn nữa khi mà còn không có cả thay đổi ngoại tác (outer changes) để mà phản ứng.

Từ năm 1994 đến nay, tức là ngày đổi mới kinh tế thực sự có tác động vào nền kinh tế, cộng với sự hội nhập do thúc đấy của WTO, xã hội Việt Nam mới bắt đầu mới có outer changes để mà phản ứng. Những phản ứng ban đầu thụ động, sau hơn 10 năm, đã dần dần chủ động và mạch lạc hơn.

Vụ PMU18 (bắt đầu từ vu đánh bạc của công an Hưng và kết thúc bằng sự ra tòa của thiếu tướng Quắc) kéo dài ba năm, lại đúng vào thời điểm bùng nổ của truyền thông (hàng trăm báo in và báo điện tử bị kéo vào dòng thác này) và sau đó là thời điểm bùng nổ của internet băng thông rộng. Lần đầu tiên chúng ta thấy có nhiều luồng ý kiến, nhiều luồng tình cảm, nhiều luồng thái độ từ nhiều nhóm xã hội khác nhau đến như thế. Chúng ta cũng thấy những ý kiến, tình cảm, thái độ của những nhóm người này thay đổi theo thời gian và diễn biến của vụ án. Rồi interaction của các nhóm với nhau. Kết quả cuối cùng là dần dần xã hội đã có những nhóm hành vi khác nhau.

Sau bao nhiêu năm xã hội ta không có identity (em cứ dùng tiếng Anh cho chắc, nói tiếng Việt các bác lại bảo em là chê xã hội mình không có bản sắc), nói đúng hơn là có nhõn một identity (nhạt nhòa) để dùng chung cho tất cả các nhóm, nay chúng ta bước đầu đã có được các identities khác nhau, ứng với các nhóm xã hội khác nhau, rồi các các nhóm này lại có behavior khác nhau. Thật là tuyệt diệu. Đó là nhờ tướng Quắc, anh Hải, anh Chiến, anh thứ trưởng Tiến, anh công an Hưng.

Sau bao nhiêu năm chúng ta đẻ ra đã sống với định kiến, nay ta đã bắt đầu khá hơn khi biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến và cảm xúc của người khác. Sau bao nhiêu năm các nhóm xã hội ở cái đất nước này không thèm quan tâm đến ý kiến và cảm xúc của nhóm xã hội kia, nay đã bắt đầu biết lắng nghe và tôn trọng. Thật là kỳ diệu. Đó là nhờ các anh Quắc, Việt Tiến, Hải, Chiến, Hưng.

Khi con người đã bớt định kiến thì một xã hội dân sự văn minh đã bắt đầu hình thành.

Từ văn minh đến dân chủ còn xa.

Từ dân chủ đến công bằng còn xa nữa.

Nhưng cái qué gì cũng phải có sự bắt đầu. Cũng như để có con chim nhại ra đời thì phải có cái tổ chim.

Cái tổ chim lần này có thể chính là cái vành móng ngựa.

PS. 1: Quên mất, tất cả các anh không nợ ai lời xin lỗi nào cả. Việc đéo gì phải nợ thằng nào. Xã hội còn đang nợ các anh một lời cám ơn vì cái sự văn minh nhen nhóm kia kìa. Hehehehe.

PS. 2: Cuốn con chim nhại tuy tiếng Việt rất tối nghĩa nhưng lại là một cuốn sách rất rất nên đọc.

Advertisements

About Blog của 5xu

Một con sông sắp cạn dòng
Bài này đã được đăng trong Uncategorized. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.