Think Different (V)

Phần I, II, III, IV, V

———————–

Cuộc đời kỳ diệu của Steve Jobs là một minh chứng sống cho rất nhiều chân lý của cuộc sống.Chân lý đầu tiên và vĩ đại nhất của cuộc sống: đó là để thành công lớn chúng ta cần có vận may lớn. Nếu không cực kỳ may mắn, Jobs đã có thể thất bại ngay từ lần đầu tiên khi mới hơn 20 tuổi. Nếu không cực kỳ may mắn, Jobs đã có thể thất bại với NeXT, với Pixar và cả với iPod nữa.

Nhưng vận may chỉ đến với những người chăm chỉ lao động, không ngừng sáng tạo và tung tất cả nguồn lực của mình vào những thứ mình đam mê nhất. Trong suốt cuộc đời mình, Jobs dùng hết nguồn lực tài chính hiện có của mình để đầu tư vào những gì anh đam mê nhất. Từ đầu từ vài trăm dollar kiếm được từ làm thuê vào dự án Apple I; đến hàng triệu dollar từ việc bán cổ phần ở Apple khi bị xa thải vào NeXT và Pixar. Rồi thì sẵn sàng bán toàn bộ NeXT để quay lại Apple. Rồi bán cả Pixar để vào Disney. Các vụ đầu tư mỗi lần một lớn lên nhưng Jobs vẫn là con người đấy, đầy đam mê, cống hiến và không chùn bước trước bất cứ quyết định khó khăn nào.

 

 

Câu chuyện của Jobs cũng chỉ ra rằng “ở hiền gặp lành” là một triết lý sống không quá quan trọng. Người ở hiền có thể gặp lành nhưng không thể có may mắn lớn. Người có vận may lớn phải có nhiều thứ thuộc về cá tính mạnh, hơn chỉ là hiền lành hưởng vận may nho nhỏ. Trong suốt cuộc đời mình, Jobs đã thuyết phục để tuyển mộ về Apple, rồi xa thải hoặc ép người ta ra đi rất nhiều lần. Đối với nhiều người đó là sự cay đắng khi bước chân ra khỏi Apple, nhưng không có ai là không giàu lên khi làm việc với Jobs. Cả Wozniak và Raskin đều trở thành triệu phú khi Apple lên sàn (IPO).Câu truyện của Jobs cũng cho thấy việc xây dựng một công ty khổng lồ thì văn hóa công ty, dù ở đời CEO nào, dù co-founder của nó có còn ở cty hay bị đuổi, cũng phải cực kỳ nhất quán. Đối với Apple thì văn hóa của nó giản dị là: Apple không phải là công ty công nghệ cao mà là công ty marketing. Suốt lịch sử của mình, Apple luôn là công ty cóđịnh hướng segment của mình là khách hàng cao cấp (cả về văn hóa, địa vị xã hội, môi trường làm việc và tiền). Các phương pháp bán hàng, quảng cáo, thiết kế sản phẩm, định giá sản phẩm đều thống nhất theo định hướng này.

Nhưng để làm được như vậy, Apple và Jobs không lúc nào ngưng nghỉ sáng tạo. Các sản phẩm của Apple thường là đắt nhất nhưng cũng sử dụng công nghệ hiện đại nhất, thiết kế tối tân nhất và hướng đến ý thức sử dụng sản phẩm của người tiêu dùng nhất. Trong việc này, Apple không bao giờ coi sản phẩm của mình là máy tính cá nhân mà là một cái máy hiện đại để người sử dụng phải sướng khi dùng nó.

Apple cũng là công ty chỉ tuyển những người ưu tú nhất vào làm việc.Ngoài Steve Jobs không có bằng cấp thì nhân viên của Apple, nhất là các quan chức, đều là những người có bằng cấp. Hiện trong ban giám đốc của Apple có cựu phó tổng thống Mỹ Al Gore và Eric E. Schmidt,Chủ tịch kiêm CEO của Google (bản thân Eric Schmidt cũng là người bằng cấp đầy mình).

Mặc dù bản thân là một người có thiên hướng nghệ sỹ, đam mê sáng tạo và khám phá, đồng thời luôn khuyến khích nhân viên phải có nghệ sỹ tính trong công việc nhưng cách quản lý của Jobs cũng sắt đá. Artist thì cứ việc, nhưng phải đúng deadline và chịu đựng workload khổng lồ.

Câu chuyện của Jobs cho thấy bản thân người sáng lập và lãnh đạo công ty phải là người có khả năng thuyết phục người khác rất mạnh cũng như có sức quyến rũ cá nhân (hấp lực) cũng rất mạnh. Trong suốt cuộc đời mình, Jobs đã thuyết phục và quyến rũ được những người ưu tú nhất về làm cho Apple. Khi đã trở nên nổi tiếng, khả năng thuyết phục và quyến rũ đám đông của Jobs là công cụ tiếp thị và bán hàng rất mạnh của cả công ty.

Nếu không có khả năng thuyết phục thì không bao giờ Steve Wozniak bỏ HP về mở cty với Jobs. Nếu không có khả năng thuyết phục thì không bao giờ huyền thọai đầu tư rủi ro Mike Markkula bỏ 250K vào và chiếm 1/3 sở hữu của Apple sơ khai. (Wayne, một trong ba sáng lập viên đầu tiên đã bán hết cổ phần của mình ở Apple với giá 800 dollar. Sau đó Jobs đã thuyết phục Mike Markkula, lúc này đã về hưu ở tuổi 32, quay lại thương trường và đầu tư vào Apple 250 ngàn dollar). Với 250K của Mike, Apple đã cho ra đời máy tính cá nhân đầu tiên Apple I, doanh thu năm đầu tiên được có 174K doanh thu, nhưng năm thứ 2 (1977) doanh thu đã là 2.7 triệu, năm thứ 3 (1978) là 7.8 triệu và năm 1980 là 171 triệu dollar. Sau đó Apple lên sàn và doanh thu đạt con số hàng tỷ. Nếu Wayne không bán 10% cổ phần của mình thì vào năm 1982 anh ta đã có 6 tỷ dollar.

Riêng câu chuyện của Mike Markkula đầu tư vào Apple cũng là một bài học lớn. Mike là huyền thọai sống của đầu tư rủi ro. Nói đúng hơn ông là nhà đầu tư rủi ro huyền thọai. Ở tuổi 32 ông đã về hưu sau khi kiếm tiền triệu nhờ bán stock mà ông nhận được khi làm việc ở Intel. Khi đến gặp Jobs và Wozniak ở garage nhà Jobs (ban đầu công ty Apple đóng đô ở nhà Jobs) ông đã quyết định bỏ vào 250K. Điều này có nghĩa là gì: ngay cả khi bạn có ý tưởng độc đáo và kế họach kinh doanh khả thi, bạn cũng chưa thể nào móc được tiền từ túi nhà đầu tư, kể cả là nhà đầu tư rủi ro. Bạn chỉ móc được tiền của họ khi bạn thực sự bắt tay vào việc và công việc đó đã tiến triển. Hay nói cách khác, bạn phải qua được seeding phase trước khi rủ nhà đầu tư vào development phase.

Câu chuyện của Jobs cũng cho thấy ngay cả một người như Jobs, sáng lập viên và đầy sáng tạo của Apple, mà cũng có lúc bị ban giám đốc cty mất lòng tin. Và khi bị mất lòng tin, thì dù vẫn được yêu mến, cũng nên rút lui.

Câu chuyện của Jobs cũng cho thấy, nếu mắc sai lầm, thì cứ cố gắng, nếu cố gắng vẫn thất bại thì hãy chấm dứt dự án (Apple Lisa) để quay qua dự án khác mà mình không thích (Jobs đã 3 lần cố gắng ngăn chặn dự án Machintosh của Raskin) để dùng năng lực của mình làm cho dự án đấy thành công.

Ngay cả khi những gì mình theo đuổi mà thất bại, cũng đừng bỏ nó, nếu mình vẫn còn tin nó có ích. Apple Lisa thất bại, mang qua NeXT vẫn thất bại, nhưng kết cục nó lại là cái để Apple phải mua NeXt và sau đó trở thành nền tảng cho Mac OS X lừng danh sau này.

 

 

Câu chuyện của Jobs cũng cho thấy, đừng ngại ngần đưa các đối thủ của mình ra tòa. Vụ kiện của Apple chống lại Franklin Computer về việc cty này ăn cắp bản quyền phần mềm và ROM của Apple là vụ kiện đầu tiên về bản quyền phần mềm. Nó cũng cho thấy cái gì hay của mình rất dễ bị chiếm đọat và do đó phải âm thầm có phương án chống (Apple bí mật cài firmware trong ROM của máy Macintosh để tìm các ROM bị copy không bản quyền. Vụ kiện chống Microsoft thì Apple bị thua, cái này cũng cho thấy đừng có vô ý mà trao trứng (GUI) vào tay kẻ ác (Microsoft).Ngày nay, Jobs là CEO và founder của Apple, Director và là shareholder lớn nhất của Disney.

Cái mà Jobs làm ra thì các đại gia khác, kể cả Bill Gates, cũng không bao giờ có được. Jobs đã tạo ra cả một thế giới, đó là MacWorld mà trong đó các fan của Jobs cực kỳ hâm mộ và trung thành với anh.

Cuộc đời của Steve Jobs và Apple là một câu chuyện thần kỳ. Câu chuyện thần kỳ này chắc chỉ xảy ra vài trăm năm một lần. Và không hiểu sao những câu chuyện như thế này chỉ xảy ra ở nước Mỹ. Steve Jobs đã mang đến cho nước Mỹ thêm vinh quang và tiền bạc. Nhưng Jobs cũng đã thực sự góp phần thay đổi cuộc sống hằng ngày, từ giải trí đến lao động, của cả thế giới.

 

Advertisements

About Blog của 5xu

Một con sông sắp cạn dòng
Bài này đã được đăng trong đời. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.