Hàn Phi và Machiavelli

Mới lục lại từ tathy một cái topic mình giới thiệu Ký sự pháp đình, Cô gái đánh cờ vây, và Quân Vương. Sau khi giới thiệu Quân Vương thì Elnoy có hỏi sự khác nhau giữa Quân Vương và Hàn Phi Tử. Dưới đây là copy lại đoạn trao đổi ngắn ngủi và rời rạc về chủ đề này từ tathy về:

1. 5xu

The Prince – Vị quân vương – Thuật trị nước
Tác giả và xuất bản: Cây nhà lá vườn Thăng Long

Sách chính trị, khô khan vãi đái. Bản dịch cũng khô khan mặc dù dịch giả và biên tập đã cố gắng rất nhiều (đoán thế). Được một Tler nổi tiếng (bạn Cảnh Bình) ví với Hàn Phi Tử nhưng đọc không thấy vào như đọc Hàn Phi Tử. Nhưng cũng thuộc loại trước tác. Ai quan tâm thì cũng nên đọc, nhân tiện ủng hộ quân mình.

2. Noy

Bác Xu làm so sánh Hàn Phi (sách) với Quân Vương hộ em. Hôm nọ em hỏi một TLer nổi tiếng hai cuốn khác nhau thế nào, mà bác ấy léo chịu nói.

3. 5xu

Ôi giời, hai cuốn ấy nó khác hẳn nhau.

Machiavelli (tác giả của The Prince) với Hàn Phi chỉ giống nhau về nhân thân (trí thức quý tộc) còn tác phẩm thì khác hẳn.

Quân Vương là cuốn sách dạy các ông vua mưu mẹo, thủ đoạn (cả chính trị lẫn quân sự) để chiếm, củng cố và mở rộng quyền lực.

Sách của Hàn Phi là một học thuyết đồ sộ để xây dựng một nhà nước: giàu mạnh, ổn định, người dân sống trong nhà nước ấy ấm no hạnh phúc.

Sách của Hàn Phi mở ra cả một trường phái (pháp gia) mà đến bây giờ vẫn còn giá trị (xây dựng nhà nước pháp quyền). Bên cạnh ý nghĩa chính trị, sách của Hàn Phi còn có các giá trị triết học (ông phân tích cái hay cái dở của các triết thuyết thời đấy), giá trị kinh tế ) (con người sống vì mình, tối đa hoá cái Utility của mình trước khi nghĩ đến người khác), giá trị văn học (nhiều đoạn văn hay vãi đái).

Hàn Phi là một trí thức uyên bác và dũng cảm. Ông nhìn đời và lý luận về cuộc đời hết sức tàn nhẫn nhưng đằng sau đấy là tình yêu thương của một quý tộc với dân đen. Vậy nên tác phẩm của ông hướng tới một nhà nước mà dân đen có thể sống no đủ và yên ổn. Còn tác phẩm của Machiavelli về bản chất chỉ hướng đến việc giúp các chính trị gia thâu tóm quyền lực để phục vụ bản thân mình. Đây là điểm khác biệt rõ rệt nhất của hai cuốn sách.

4. Noy

Hê hê, bác xem lại hai chương cuối của Quân vương, và mấy đoạn nói về quyền lực tuyệt đối của Hàn Phi. Bác đánh giá thế, Quân vương có vẻ hơi thiệt thòi.

Mà bác bảo Hàn Phi phân tích triết thuyết thì đúng là hơn Machiavelli thật. Có điều, cũng chỉ phân tích những phần liên quan của Khổng, Lão thôi, phục vụ mục đích của sách (trị nước) chứ không phân tích rộng.

Advertisements

About Blog của 5xu

Một con sông sắp cạn dòng
Bài này đã được đăng trong nhảm. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

One Response to Hàn Phi và Machiavelli

  1. Bác Xu cho em xin entry này về làm Project Tesla nhá

Đã đóng bình luận.