Steven Soderbergh và các trào lưu Independent film, Hyperlink film và Film within a film.

Steven Soderbergh và các trào lưu Independent film, Hyperlink film và Film within a film.

Soderbergh sinh năm 1963 và hiện nay là một trong những đạo diễn Mỹ có tăm tiếng Nhất. Anh đã hoàn thiện mình ở nhiều thể loại phim. Từ phim kinh phí thấp như sex lies and videotape đến các phim kinh phí cao như Ocean’s eleven. Từ các phim dòng nghệ thuật (arthouse) như Full Frontal đến các phim dòng chủ lưu (mainstream) như Ocean’s eleven.

Soderbergh không chỉ là đạo diễn thành công, anh còn thành công trong các vai trò quan trọng khác như viết kịch bản,quay phim và dựng phim. Có phim như

Năm 1989 anh quay bộ phim làm nên tên tuổi anh là bộ phim kinh phí thấp sex, lies and videotape. Bộ phim này đoạt giải Canne năm đấy và sự thành công thương mại ở tầm quốc tế đã khiến nó trở thành ngòi nổ cho một lọat independent film trong những năm tiếp theo (trong đó có Rodriguez và Taratino). Có ý tưởng từ 1 năm trước, viết kịch bản trong 1 tuần và quay trong 30 ngày, bộ phim sex, lies and videotape đã trở thành kinh điển và tên bộ phim thường được nhại trong đời sống văn hóa hằng ngày. Ngay từ bộ phim này, Sodebergh đã thể hiện được hầu hết các điểm mạnh của mình: kịch bản rất sâu và tinh tế, thoại rất hấp dẫn và không phô hết mọi thứ ra (bắt người xem phải tập trung), diễn viên thì được thả lỏng để tự thể hiện mình (Soderbergh chỉ brief diễn viên thật kỹ, chắc chắn là họ ok về cảnh quay sắp tới, rồi thả vào vùng diễn xuất; trong hầu hết các phim của mình, Soderbergh thường dùng các diễn viên quen thuộc vì lý do này), cảnh quay rất gọn gàng và không phô bày hết, cảnh tĩnh dành cho thọai rất nhiều, dựng phim rất tỷ mỉ, tinh tế và nuột. Sex, lies and videoptape là một trong những bộ phim tâm lý gia đình đầu tiên khai thác thành đề tài tình dục gia đình dưới góc độ tâm lý thông qua diễn suất giàu biểu cảm và thoại giản dị nhưng ẩn chứa nhiều xúc cảm. Xung quanh một câu chuyện hơi rối rắm về các mối quan hệ tình dục, kết thúc phim là một mối tình đẹp, vượt qua nhục cảm, hàn gắn các vết thương tâm lý của hai nhân vật chính. Đọan thọai cuối phim chỉ có hai câu của cặp tình nhân này rất được nhiều người thích.

Trong lúc làm sex, lies and videotape thì Soderberg đã được mời làm Traffic nhưng mãi 10 năm sau anh mới làm phim này. Năm đó Soderberg cùng lúc được đề cử hai giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc nhất cho phim Erin Brockovic và Traffic (trường hợp duy nhất trong lịch sử giải Oscar). Sau đó anh đọat giải đạo diễn xuất sắc nhất cho Traffic còn Julia Roberts đọat giải Oscar cho Erin Brockovic.

Traffic là bộ phim đầu tiên thuộc loại hyperlink movies (đa tuyến truyện, đa nhân vật, nhưng các nhân vật và câu truyện bằng cách này hay cách khác đều có một chút link với nhau). Tuy trong Reservoir Dogs và Pulp Fiction đã thể hiện kiểu hyperlink này nhưng Traffic mới là bộ phim đầu tiên thực sự là hyperlink movies. Sau sự thành công của Traffic đã có hàng lọat bộ phim khác thuộc loại này thành công như Amores Perros, Crash, 21 Grams, Love Actually, Babel (riêng cái Babel này thì chưa xem). Các phim thuộc loại hyperlink đều đòi hỏi kịch bản hay, diễn viên diễn xuất hay (vì có những nhân vật xuất hiện rất ít nhưng lại đóng vai cầu nối), thọai hay và dựng hay (có những cảnh ngắn, thoại ngắn nhưng cũng đóng vai trò là kết nối giữa các tình tiết). Điều này giải thích tại sao các phim hyperlink đều thành công cả về thương mại lẫn nghệ thuật.

Năm 2002 Soderbergh quay bộ phim về ” a day life” của các ngôi sao Hollywood có tên Full Frontal. Quay bằng máy quay số để hoàn toàn ngẫu hứng (thay vì có kịch bản, cảnh và thọai trước). Đây là bộ phim đầu tiên thuộc lọai film within a film (kiểu tiểu thuyết trong tiểu thuyết của Kundera) nhưng lại là hiện thực. Trong đó diễn viên tự xóa nhòa ranh giới giữa mình và nhân vật mình đóng. Trong bộ phim Ocean’s Twenlve ta cũng có thể thấy Julia Roberts thể hiện một chút kiểu ngẫu hứng nhân vật – diễn viên này thông qua vai Tess. Còn Bruce Willis đóng chính mình luôn.

Soderbergh làm rất nhiều phim, trong đó có một số phim thất bại, nhưng dấu ấn của anh trong điện ảnh lại rất rõ nét với ba bộ phim nói trên.

Hai bộ phim đang được đón chờ nhất của Soderbergh là Ocean’s Thirteen và Guerilla. Trong hai bộ phim này, chúng ta lại sẽ gặp lại rất nhiều người quen cũ. Đặc biệt là sẽ thấy Del Toro trong vai huyền thoại Che Guevara cũng như Julia Ormond, ngôi sao của Legend of the Fall.

Advertisements

About Blog của 5xu

Một con sông sắp cạn dòng
Bài này đã được đăng trong phim. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.