Category Archives: sách

Có nhiều bản dịch nếu chịu khó ngồi đối chiếu với bản gốc sẽ thấy sai sót tùm lum. Nhưng chả ai ngồi soi cả. Lý do thì nhiều, nhưng một trong những lý do quan trọng là do bản dịch dùng tiếng Việt rất nuột. Đọc quá trôi, đầy cảm xúc, đâm ra chả ai còn muốn ngồi soi lỗi dịch.

Tiếng Việt biến đối không ngừng, cùng lúc báo chí sách vở sử dụng tiếng Việt ngày càng tệ, cho nên để viết tiếng Việt thật nhuyễn thực là khó. Ngoài việc có năng khiếu thì phải luyện công suốt ngày.

Với sách dịch. Trong các công đoạn biên tập sách dịch, người biên tập đầu (so với bản gốc) thì chưa chắc đã quan trọng bằng người biên tập tiếng Việt cuối cùng (chỉ biên tập tiếng Việt). Bởi xét cho cùng, bạn đọc “mua” và “dùng” cái bản tiếng Việt ấy chứ không phải mua và thưởng thức bản gốc. (Tất nhiên dịch sai vẫn là một câu chuyện khác).

Với các sách quốc văn. Ví dụ cuốn “Ai và Ky”, nếu bạn đọc để ý, thì tiếng Việt rất nuột nà, và là cuốn sách hiếm hoi gần như không có lỗi. Đó là nhờ tài biên tập chứ không phải công tác giả. Biên tập cho Ai và Ky là nhà thơ Phan Đan, một người không chỉ giỏi tiếng Việt mà còn giàu kiến thức. Mọi người có thể tìm đọc thơ của Phan Đan trên Tiền Vệ. Hoặc nghe hai bài hát một thời là hit của Hà Nội. Hai bài này đều thơ Phan Đan, nhạc Đặng Hữu Phúc. Đó là Trăng Chiều và Lời Ru Mùa Đông.

Do không quen nhiều người giỏi tiếng Việt, nên mỗi khi phải viết cái gì đó quan trọng, tôi thường phải gửi cho Phan Đan sửa giúp. Gần đây tôi viết lời giới thiệu và chú giải cho Ngũ Luân Thư của Miyamoto Musashi (giữa tháng 6 xuất bản). Nhà thơ  Phan Đan đã biên tập lời giới thiệu và chú giải này và đã  biến vịt thành thiên nga.

Sau mỗi lần được biên tập, đọc lại, thấy mình lại học thêm được khối điều.

Trong lời dẫn nhập, Kiếm Thánh Musashi có nhắc đến “cách vật trí tri”. Tôi có làm chú thích cho cái này và gửi nhờ nhà thơ Phan Đan biên tập.

Dưới đây tôi đặt hai đoạn chú thích ngắn về “cách vật trí tri”. Trước là đoạn đã qua tay biên tập của Phan Đan. Sau là đoạn gốc ngô nghê của tôi. Coi như chuyện hậu trường biên tập, kể ra để mọi người đọc cho vui. Continue reading →

Tại sao có ngày Sóc – Vọng, lại có ngày Mồng một – Mồng rằm? Mà không có ngày mồng mười một, mồng mười hai?

Lát sẽ nói.

Tết rồi tôi về nhà, chui vào thư viện tìm cuốn Lịch và Lịch Việt Nam của Hoàng Xuân Hãn, bản in ở Pháp, rất lâu rồi (Tập san xã hội số đặc biệt). Mà tìm mãi không ra. Hồi bé đọc cuốn này chả hiểu gì, đến lúc muốn tìm hiểu lại thì không có sách. Cay thật. Nhân tiện, âm lịch là món cực kỳ phức tạp, bỏ hết mấy cái “phù thủy tính” của âm lịch đi thì nó vẫn rất là khoai, vì nó không phải lịch mặt trăng thuần túy (dựa theo chu kỳ tự nhiên và khách quan của tự nhiên) mà có lai tạp cả với lịch mặt trời (khí hậu và mùa, quỹ đạo elip của quả đất, góc nghiêng mặt phẳng quỹ đạo này nọ, do con người tính toán).

Hồi học cấp 2, tự nhiên có năm mà gia đình các bạn cùng lớp ăn hai cái Tết âm lịch. Các bạn ấy bảo là (chắc do bố mẹ các bạn ấy giải thích thế): nước mình ghét Tàu nên đổi lịch âm, cho khác Tàu, nên cái tết đúng là cái tết theo tàu, cách sau tết ta 1 tháng.

Rồi sau này nghe chuyện Mậu Thân đánh nhau phối hợp sai vì Tết Bắc lệch Tết Nam.

Continue reading →

Dưới đây là ba bài ngắn đều là về sách. Bài đầu là từ một status ngắn (từ FB) về cuốn sách đang ở hạng nhì danh mục sách bán chạy Tiki. Hai bài tiếp theo là một bài trả lời phỏng vấn báo Tuổi Trẻ Cuối Tuần và một bài thì ngược lại: phỏng vấn dịch giả Phạm Nguyên Trường cho báo Tuổi Trẻ Cuối Tuần.

1). Sách của Jun Phạm: Nếu như không thể nói nếu như

Continue reading →

Nếu bản dịch Lolita của Nhã Nam gây thất vọng chỗ nào thì bản dịch trên mạng của một dịch giả “ẩn danh” (hay còn gọi là hải đăng) này lại khoan khoái đủ để bù đúng vào chỗ ấy.

http://vietnamlolita.blogspot.com/

Bất chấp tính bất tiện của cấu trúc trang web Lolita này và sự thiếu cảm xúc do phải đọc trên web (việc xuất bản bản dịch này là không thể, do các rào cản pháp lý), thì khoái cảm đọc bản dịch này vẫn có thể lên đỉnh nếu bạn thư thả đọc từng chương một.

Continue reading →

“What Sticks: Why Most Advertising Fails and How to Guarantee Your Succeeds” là tên một cuốn sách về quảng cáo và tiếp thị của hai tác giả Rex Briggs và Greg Stuart.

Không giống như các cuốn sách về quảng cáo khác, thường nhấn mạnh vào sáng tạo, ý tưởng và rất hấp dẫn bạn đọc, cuốn sách What Sticks khô khan hơn nhiều bởi nó chỉ nhấn mạnh vào hiệu quả và hiệu dụng của các chiến dịch quảng cáo. Tức là rất nhiều con số, cách đo lường và phương pháp.

Bạn có thể lờ mờ nhận ra điều này khi chỉ nhìn vào bìa của cuốn sách và thấy Steven D. Levitt viết lời mở đầu cho cuốn sách. Steven D. Levitt là giáo sư kinh tế của Đại học Chicago (hình như cùng trường với giáo sư toán không-sợ-hãi) và tác giả của cuốn sách Freakconomics. Nếu ai đã từng đọc Freakconomics sẽ nhận thấy ông giáo sư Levitt này rất thích thống kê, dữ liệu và các phương pháp phân tích dữ liệu và …xã hội học.

What Sticks, ngay từ đầu, đã dẫn dắt bạn đọc theo cách tiếp cận của những con số. Vài chục năm trước đây người ta đã biết một nửa chi phí quảng cáo bị tiêu xài vào những chỗ không hiệu quả, nhưng không biết nửa nào là nửa lãng phí. Ngày nay, sự lãng phí ấy thậm chí còn lớn hơn một nửa. Hai tác giả của cuốn sách đã có những khảo sát kỹ lưỡng về chi phí và lợi ích của quảng cáo (thật là kinh tế gia đấy) ở 30 công ty nằm trong danh sách Fortune 200. Họ nhận thấy riêng ở Mỹ đã có 112 tỷ dollar quảng cáo bị lãng phí, và do đó ảnh hưởng đến lợi nhuận của các tập đoàn. Con số tính toán của các tác giả cho thấy khoảng 47% chi phí của các chiến dịch quảng cáo đã không work (chả biết dùng từ gì, không work, tức là vứt). Continue reading →

Quản trị kinh doanh giờ  đây không còn là khái niệm mới lạ, ngay cả ở  Việt Nam. Kiến thức về quản trị kinh doanh đã  được đúc kết thành lý thuyết, thực tiễn kinh doanh cũng đã đi vào sách giáo khoa, và được giảng dạy mỗi ngày ở hàng ngàn lớp học quản trị kinh doanh, từ đại học đến tiến sỹ, ở khắp nơi trên thế giới.

Thế nhưng kiến thức dù  có nhiều đến bao nhiêu cũng không bao giờ  đủ. Dù kinh nghiệm thực tế có lão luyện  đến đâu cũng vẫn phải cần kiến thức để hệ  thống hóa. Việc các doanh nhân gác kiếm đi luyện công tại các trường MBA đẳng cấp quốc tế đang trở thành một trào lưu ở Việt Nam. Trào lưu này không chỉ mang lợi ích thiết thực cho doanh nhân – học viên, mà còn là động lực thúc đẩy cho lĩnh vực đào tạo sau đại học, đặc biệt là ngành quản trị kinh doanh. Nó cũng là chất xúc tác cho việc lan tỏa tri thức nhập khẩu khi mà hầu hết các giáo trình và phương pháp đào tạo MBA hiện này đểu là “tri thức nhập khẩu”.

Song song với sự phát triển của ngành đào tạo MBA là sự bùng nổ của các cuốn sách về quản trị kinh doanh. Bước chân vào bất cứ hiệu sách lớn nào, độc giả cũng đối diện với giá sách lớn dành riêng để bày sách quản trị. Và quả thực rất khó lựa chọn cho mình một cuốn sách phù hợp.

Cách đây 3 năm, anh Vũ Thái Hà và bạn hữu đã bắt tay vào dịch cuốn hai cuốn sách được nhiều doanh nhân trên khắp thế giới ưa thích. Đó là cuốn “Dẫn dắt sự thay đổi – Leading Change” và “Linh hồn của sự thay đổi – The heart of change” của tác giả John P. Kotter. Hai cuốn sách này cũng đã được xuất bản ở Việt Nam trong chương trình “Sách quản trị kinh doanh Harvard” do đại học Harvard cấp bản quyền tiếng Việt. (Đại khái có tủ sách tên vậy của Alpha Books, không nhớ chính xác lắm, hehe).
Continue reading →

Hồi trước tôi rất mê Trần Tiến. Trần Tiến hát là đi xem. Thậm chí còn đi ăn ở cái nhà hàng Trần Tiến mở trên đường Võ Thị Sáu.

Có một đợt Trần Tiến hát thường xuyên ở Idecaf. Các tối thứ tư hàng tuần. Tên chương trình là “Tìm Tôi Tối Thứ Tư”.

Đi xem Trần Tiến nhiều nên nghe được nhiều version của bài “Em sinh cho tôi một đứa con trai”. Version Trần Tiến hát, Y Moan hát, song ca Trần Tiến – Ngọc Lễ, song ca Y Moan – Ngọc Lễ …

Trần Tiến có cách giới thiệu bài hát rất duyên, liền mạch các bài hát thành câu chuyện dài về số phận của một người đàn bà.

Giới thiệu bài “Lá diêu bông”, Trần Tiến nói rất toán học thế này: Lá diêu bông là cái lá có thật, do ông Hoàng Cầm bịa ra.
Continue reading →