Vua Hùng tên thật là gì?

1. Hùng và Lạc

Chữ Hùng (trong Hùng vương, Hùng điền) hay chữ Lạc (trong Lạc vương, Lạc điền, Lạc hầu, Lạc tướng) chữ nào có trước?

Chữ Lạc có trước, xuất hiện trong văn bản Giao Châu ngoại vực kí [交州外域記, Jiaozhou waiyu ji]. Cụ thể như sau:

交州外域記曰,交趾昔未有郡縣之時,土地有雒田,其田從潮水上下,民墾食其田,因名為雒民。設雒王雒侯主諸郡縣。縣多為雒將。雒將銅印青綬。

Giao châu ngoại vực kí viết: “Giao Chỉ tích vị hữu quận huyện chi thời, thổ địa hữu lạc điền, kì điền tòng triều thủy thượng hạ/thướng há, dân khẩn thực kì điền, nhân danh vi lạc dân. Thiết lạc vương lạc hầu chủ chư quận huyện. Huyện đa vi lạc tướng. Lạc tướng đồng ấn thanh viện.”

Giao châu ngoại vực kí nói rằng: ‘Jiaozhi/ Giao Chỉ thời xưa khi chưa có quận huyện, đất đai (thì) có ruộnglạc. Những ruộng này theo (sự) lên xuống của con nước, và người dân cày cấy lấy cái ăn [ở] ruộng đó vì thế được gọi là dân lạc. Đặt các ông hoàng lạc (lạc vương), các ông quanlạc (lạc hầu) cai quản ở các quận huyện. Nhiều huyện có tướng lạc (lạc tướng). Các tướng lạc có dấu đồng và dải xanh.’

Chữ Hùng có sau, xuất hiện trong Nam Việt Chí. Cụ thể như sau:

交趾之地頗爲膏腴,徙民居之,始知播植,厥土惟黑壤,厥氣惟雄,故今稱其田為雄田,其民為雄民,有君長亦曰雄王,有輔佐焉亦曰雄侯,分其地以為雄將。(出南越志)

Giao Chỉ chi địa phả vi cao du, tỉ dân cư chi, thủy tri bá thực, quyết thổ duy hắc nhưỡng, quyết khí duy hùng, cố kim xưng kì điền vi hùng điền, kì dân vi hùng dân, hữu quân trưởng diệc viết hùng vương, hữu phụ tá yên diệc viết hùng hầu, phân kì địa dĩ vi hùng tướng.

Vùng đất Jiaozhi/ Giao Chỉ tương đối màu mỡ. Di dân đến sống ở đó, mới bắt đầu biết gieo trồng. Đất ở đây rặt là đất phì nhiêu đen. Khí ở đây mạnh (hùng). Cho nên bây giờ gọi những ruộng ở đây là ruộng hùng, dân ở đây là dân hùng. Có người lãnh đạo tối cao (quân trưởng) cũng gọi là vua hùng (hùng vương). Có những người phụ tá ông ấy [tức ông vuahùng] thì cũng gọi là quan hùng (hùng hầu). Chia đất ở đây để cho các tướng hùng (hùng tướng).

Chi tiết, xin xem bài dịch cực hay “Có các vua “Lạc” hoặc có các vua “Hùng” hay không? Hay là chẳng có cả hai?”.

2.Hùng hay Lạc

Nam Việt Chí ra đời sau Giao Châu ngoại vực ký hàng trăm năm. Quan trọng hơn, chữ Lạc (雒) chữ chỉ là để phiên âm từ tiếng Việt cổ qua chữ Hán cổ. Còn chữ Hùng (雄) là một chữ có nghĩa.

3. Chữ Lạc từ đâu mà có.

Người Việt cổ không có họ. Tên đặt theo nghề. Đến đời Trần vẫn đặt tên theo nghề cá. Lần ngược lên thời Hai Bà, tên người được đặt theo nghề nuôi tằm (Trứng Chắc, Trứng Nhì, rồi được người Tàu văn bản hóa bằng hán tự, rồi được các nhà sử học ngày xưa của VN dịch về tiếng ta thành Trưng Trắc, Trưng Nhị. Có rất nhiều ví dụ về tên nôm của danh nhân được người Tàu hán tự hóa rồi dịch ngược ra tiếng ta. Ai đọc Tạ Chí Đại Trường sẽ nhớ trường hợp rất thú vị của Lý Thường Kiệt – Thằng Kặc. Ngay cả trong lịch sử cận đại, nhiều tên riêng do phiên âm qua chữ latin rồi sau này dịch ngược lại qua tiếng Việt cũng có những biến thể thú vị như Chí Hòa – Kỳ Hòa, Vũng Quýt – Dung Quất).

Quay trở lại với văn bản Giao Châu Ngoại Vực Ký đã nói ở trên, thời cổ người dân sống bằng nghề nông, trồng cây lạc, trên các thửa ruộng lạc, tưới tiêu bằng thủy lợi tự nhiên, dân sống trên ruộng lạc, gọi là dân lạc, thủ lĩnh của dân lạc gọi là lạc vương, dưới lạc vương là các lạc hầu, lạc tướng.

Chữ Lạc chính là chữ lúa. Ruộng lạc là ruộng lúa. Dân lạc là dân (trồng) lúa. Tiếng Việt cổ gọi lúa là Lọ. Phiên âm qua tiếng Hán rồi phiên âm ngược lại tiếng Việt mà trở thành Lạc.

Người Mường (cùng ngôn ngữ với người Việt cổ) gọi Lúa là Lọ hoặc Ló. Tục ngữ người Mường có câu “Cơm mường Vó, Lọ mường Vang” (cám ơn chú Huy Tâm đã dạy cháu từ này).

Qua bao năm lạc lối, tên riêng Lúa của cha ông chúng ta, chạy qua bên Tàu, quay về với các nhà viết sử Việt thời cổ, lạc tiếp vài lần nữa, thành chữ Lạc. Nay nhờ 5xu biết google nghiên cứu mà tìm ra nghĩa gốc của từ. Chúc mừng Vua Lúa (nước) tục gọi Hùng Vương. Chúng con xin trả tên đúng về cho cụ.

(Xem thêm cho vui “Con chim Lạc là con chim gì?”, “Từ chuyện Trại trở về chuyện Hồng Bàng”, và Biển Đông).

About these ads

24 responses to “Vua Hùng tên thật là gì?

  1. Bác 5xu cho phép em mang link về treo trên trang Mặt Sổ nhé. Cám ơn bác nhiều!

  2. dạo này e đang đọc sgk lịch sử bên nhà bác, hay quá. à mà bác ạ, ngày xưa thằng bạn em nó bảo vua Hùng tên là Nguyễn Văn Hùng

  3. Tôi lại cho rằng Lạc = Nước. Âu Lạc = Đất Nước.

    • Bác cứ tha hồ tìm các đáp án khác. Rồi thì các đáp án đấy sai hết cả thôi. Vì đáp án đúng (và bởi thế chính là phát kiến lịch sử): Lọ->Lạc->Hùng, tức vua lạc là vua lúa, đã thuộc về 5xu. Đây sẽ là phát kiến lịch sử oách nhất năm 2012 hehehehe.

      • hehehe… nội chuyện chim Lạc = chim lúa = tức là chim chuyên ăn lúa, nếu áp dụng công thức Lạc = Lúa của bác thì thấy ngay cái bất toàn. Âu Lạc = Âu Lúa càng lạ hơn :-)

      • Chim Lạc là do mình gọi cái con chim đấy là chim Lạc, chứ có phải tên gốc nó là chim Lạc đâu bác ơi. Sao bác gán ghép thô thiển Chim Lạc = Chim Lúa vậy.

        Âu Lúa cũng là một cái gán ghép thô bạo.

        Việc người Tàu cổ gọi tổ tiên gốc của chúng ta là Lạc Việt, có thể giải thích như sau.

        + Lúc đầu người Hán cổ họ dùng hán tự cổ để ghi về người Lạc (dân Lạc), sau họ gọi là Lạc Việt và ghép chung nhóm Lạc Việt vào tập hợp Bách Việt.
        + Chữ Việt là bởi họ gọi rất nhiều tộc người (Bách) ở phía Nam (của Trung Nguyên) là Việt. Ngày nay người Quảng Đông cũng gọi mình là người Việt (Yue).
        + Để phân biệt các nhóm người Việt này khỏi Việt của Việt Vương Câu Tiễn, họ đặt các tên Âu Việt, Mân Việt, Lạc Việt.
        + Trong các nhóm người Việt đấy, để phân biệt, họ gọi người Việt ở Giao Chỉ là Lạc Việt.

        Việc hình thành tên Lạc Việt (trên văn bản) như vậy là hoàn toàn “độc lập”, không liên quan gì đến Âu Việt. Cho nên gán ghép như bác, bắt Âu và Việt phải đi với nhau thành một cặp từ có nghĩa là một việc “đẽo chân cho vừa giày một cách cực kỳ thô thiển”. Về cảm tính, Âu Việt nghĩa là Đất Nước nghe sướng ghê. Một giả thuyết đẹp đẽ, cân đối, hay là “toàn” như bác nói, nhưng rất khó tồn tại.

        Còn tại sao có Âu Việt là một câu chuyện khác. Đó là do những tộc người Việt không chịu hán hóa, đã “di cư” về phía cực nam. Một nhóm nhỏ của dân Âu Việt qua năm tháng đã vượt qua dãy núi cao và đi về phía đất của người Lạc. Trong quá trình di cư này, họ pha trộn với Choang, Tày, Nùng và cuối cùng là Thái, trước khi tràn xuống đất Lạc. Dân Âu Việt thiện chiến hơn đã thắng Lạc Việt, sau đó sáp nhập thành Âu Lạc. Nước Văn Lang của Lạc Việt, hay nói nôm na là của Vua Lúa, coi như toi.

        Để truyền thông cho sự kiện sáp nhập cực lớn này, là các truyền thuyết: Bố Lạc + Mẹ Cơ. Mẹ tiếng Việt cổ là U. Cơ tiếng Việt cổ là hòn đá cao nhô lên khỏi nước (ám chỉ dân Âu Việt tràn từ núi xuống qua đường sông). Chữ U được ký âm qua tiếng Hán cổ là Âu. Do đó có mẹ Âu Cơ (loài chim, tức là tiên). Còn Bố Lạc thì văn hoa lên thành Lạc Long Quân (rồng, giao long, tức là con thuồng luồng, tức là con cá sấu). Từ việc truyền thông này mà chúng ta có Âu Cơ – Lạc Long QUân đẻ trăm người con.

        Chữ Âu trong Âu Cơ không phải là chữ Âu trong Âu Lạc (sự thực là vậy). Nếu thích “toàn”, thích “không lạ” như bác Trương Thái Du, thì hẳn chữ Âu trong Âu Cơ cũng phải là chữ Âu trong Âu Lạc, bởi thế nó mới đẹp đẽ cân đối Âu = Đất và Lạc = Nước. Mẹ Đất (Cơ) với Bố Nước (Long Quân) nó mới hoàn chỉnh theo giả thuyết của bác Trương Thái Du. Bởi vậy người ta mới nói, đời rất dở nên ta phải niềm nở là vì vậy. Xin chia buồn với giả thiết Âu Lạc = Đất Nước của bác, đã chính thức bị cho vào sọt rác sau comment này của 5xu.

  4. Chim lạc là các loài chim nước, kiếm ăn trên mặt nước, chấm hết. Các sử gia xưa nay gọi chim Lạc nhiều rồi, không tới bác phát kiến đâu. Còn U là nghĩa cổ của mẹ thì hình như tôi không copy của ai :-) . Chữ Tàu Âu Cơ và Âu Lạc khác nhau, nhưng âm Việt cổ như nhau, cái gì làm bạn chắc là Âu trong Âu Cơ không phải mẹ. Đất và Mẹ, ĐẤT MẸ, có ai nói đất cha không?

    Các dân tộc phía bắc đi xuống phương nam gọi xứ sở của mình là ĐẤT, gặp dân phương nam gọi xứ xở của mình là NƯỚC. Thế là đành ghép với nhau thành ĐẤT NƯỚC, ký âm bằng Hán tự thành Âu Lạc vậy. Đại khái như hằng hà từ đẳng lập trong tiếng việt CHIA LY, CHÓ MÁ … các thứ.

    Công nhận ÂU LẠC mang nghĩa đất nước thì hóa ra xóa bỏ hết cổ sử VN huy hoàng à? Đợi thôi, phải đợi đến lúc con người VN đủ tự tin như người Mỹ chẳng hạn :-)

    • Đất mẹ là vì mẫu hệ, đơn giản vậy thôi.

      Trả chữ U về cho bác, vì cái đoạn này không quan trọng lắm, ai cũng có thể suy ra được vì ai chả biết U là mẹ.

      Sử gia gọi chim Lạc là vì nó là chim biểu trưng của người Lạc. Chứ không phải tên nó là chim Lạc. Có thể nó là con chim gì đó kiếm ăn trên nước thật. Nếu đơn giản chim mà kiếm ăn trên nước được gọi là chim nước thì con chim Lạc có nhiều loại quá. Và như vậy con chim gốc vẫn phải là một con chim cụ thể nào đó.

      Tên Lạc tồn tại từ trước (và độc lập) hoàn toàn với chữ Âu. Cho nên nếu có tình cờ mà chữ Âu là Đất để người Đất đến chiếm người Nước rồi hợp thành Đất Nước (Âu Lạc) thì sự trùng hợp này quá khủng, khủng đến mức không thể xảy ra. Còn người Âu (như họ tự gọi mình là đất) sau khi chiếm xong, mới gọi dân bị chiếm là người Nước (Lạc), cho đẹp đôi, thì còn khó tin hơn.

  5. Nói thêm cho rõ: Còn U là nghĩa cổ của mẹ thì hình như tôi không copy của ai :-) , khi gắn kết U với Âu, tức là mẹ.

    • U là nghĩa cổ của mẹ do bác phát minh ra, ý bác là thế? Hóa ra bác sống ở thế kỷ 21 mà phát minh ra từ U để chỉ mẹ ở tận thời cổ? Mà bây giờ ở quê miền bắc người ta vẫn dùng. Bộ đội vẫn gọi mấy bà bán nước thân quen là U (mẹ). Là do công phát minh của bác à?

      Nếu vậy, bác nhận luôn chữ Cơ là hòn đá là của bác sáng tác ra luôn đi, hehe.

      • Cơ là hòn đá thì tôi mới nghe. Chứ cơ là tôn từ – thời Hạ-Thương-Chu thì ai đọc sách Tàu đều biết. mẹ vua Tần là Triệu Cơ, Tần Thủy Hoàng còn có tên là Triệu (Doanh) Chính. Âu Cơ tôi đã từng giải thích = Đức Mẹ (người mẹ cao quý).

        Biết ngay sẽ bị bắt bẻ nên đã bổ xung, mà vẫn còn bị bắt bẻ :-)

      • Cơ là hòn đá, bác tra từ điển tiếng Nôm là thấy. Vì thế nên có các truyền thuyết nói Âu Cơ là người đàn bà của núi. Chắc không liên quan đến chữ Cơ của Triệu Cơ.

        Bác cứ khiên cưỡng và mù quáng tin vào cái Âu Lạc = Đất Nước nên chỉ nhăm nhăm đẽo chân cho vừa giày. Đến mức ép Âu Cơ bằng Đức Mẹ (hàm ý tôn vinh) thì quả là hơi quá đáng. Như comment ở trên của tôi. Phe Âu Việt là phe thắng, và thời đó là mẫu hệ, nên phe thắng được truyền thông thành vai Mẹ. cách gọi Đất Mẹ cũng là ảnh hưởng còn sót lại của mẫu hệ. Thậm chí câu chửi thề bậy nhất, là Đ. Mẹ Mày, cũng là di sản còn rơi rớt lại của mẫu hệ.

        Giả thuyết Âu Lạc Đất Nước của bác rất dễ đổ vỡ. Chỉ cần ai đó chứng minh Âu không phải là Đất thì bác thua ngay (mặc dù bác sẽ không nhận thua vì bác tin tưởng mù quáng vào giả thuyết do bác đẻ ra). Mấy hôm nữa rảnh tôi sẽ viết độ 10 dòng để chứng minh Âu Lạc chả liên quan gì đến Đất Nước, và nhân tiện cũng công bố một phát kiến nhỏ nữa. Năm nay top 3 phát kiến lịch sử 2012 có khi về tay 5xu cả cũng nên hehehe.

  6. Tất cả chỉ là võ đoán của bác Xu, vì bác tự tin vào khả năng của anh Google quá.
    Người TQ ngày nay đúng là phát âm Lạc thành Luo thật. Ví dụ LuoYang (Lạc Dương), Luotuo( lạc đà)…v.v. Nếu cách đây 2000 năm người TQ cũng phát âm thế thì e là bác được giải phát kiến lịch sử cũng nên.
    Nhưng bác thử google cũng ra ngay là tiếng TQ cổ giống tiếng Quảng Đông bây giờ, hoặc chí ít thì nó không mất đi các phụ âm cuối. Thế nên 2000 trước Lạc không thể là Ló hay Lúa của bác được :).
    Còn Lạc là gì thì em chịu.

  7. Mình thích cách chém của Bác Xu :))

    Bác có rỗi thời gian ghé qua thiamlau.com và liên hệ Đê Tiện Hội của bọn em .^^

    Ngạo

  8. Em đang có một băn khoăn, bác 5xu nếu có thông tin thì giải thích giúp em nhé:
    – Ngày xưa, em nhớ trong sách tập đọc, không rõ là lớp 2 hay lớp 3 gì đó, có viết về lời thề của 2Bà Trưng:
    “Một xin rửa sạch nước thù
    Hai xin đem lại nghiệp xưa họ Hùng
    Ba kẻo oan ức lòng chồng
    Bôn xin vẻn vẹn sở công lênh này!”
    Như vậy là ở nước ta đã từng có cái gọi là “họ Hùng”, chứ không phải là không.
    – Em đọc sách tàu, thấy bảo vua nước Sở bên Tàu cũng họ Hùng (đầu tiên là họ gì gì đấy, sau đó biến đổi loằng ngoằng một lúc, ví như lấy tên làm họ, nên có một giai đoạn họ của vua Sở là họ Hùng: Hùng Thông, Hùng Vận, Hùng Hi… Sau đó biến đổi loằng ngoằng như thế nào đấy lại thành họ Mễ, cụ thể là cái ông hậu duệ của Sở Hoài Vương mà chú cháu Hạng Vũ dựng lên làm vua có tên tục là Mễ Tầm)
    Vậy thì, có mối liên hệ nào giữa họ Hùng của Việt Nam và họ Hùng của Tàu không?

  9. Lạc Long Quân = Cha nước. Âu cơ = Mẹ đất. Cha nước đi về (hoặc đến từ) biển. Mẹ đất (núi) lên rừng (hoặc đến từ mạn ngược). Sinh ra Âu Lạc = Đất nước. Quá chuẩn rồi còn gì :-)

  10. Thế thì bác có rút lại vụ Lúa Long Quân chưa?

  11. Các bác cãi nhau tận 2 năm. Bái phục bái phục!

  12. Chuyện cãi nhau này rất hay. Cho tôi tham gia với.
    Rất buồn cười là một hội thảo lịch sử về Hùng vương từ 1986 đã “nhất trí” rằng Lạc là phiên âm từ cổ của Nác (tất nhiên nói “phiên âm” là nói người TQ phiên rồi). Nhưng Chữ Lạc trong (Âu) Lạc, Lạc (Vương) trong văn bản chữ Hán tuy được viết theo nhiều kiểu khác nhau: 駱 (Sử ký Tư Mã Thiên) 雒 (Thủy Kinh Chú), 貉 (Lạc Long Quân) nhưng cùng mang một nôi dung chứng tỏ đấy là một từ bản địa được phiên âm sang tiếng Hán mà không phải tác giả người Hán tự đặt ra. (Người ta đã “thống nhất tán thành” trong một hội thảo rằng “Lạc” là phiên của từ “nác” thời Hùng Vương, là “nước” như “nước lã”, “nước sôi” ngày nay, nhưng quên mất rằng người Hán không có tật nói ngọng “lờ” , “nờ” như người “Hà Lội” và để phiên âm từ “nác” (Việt) thì người ta đã có từ Hán “nặc 匿 (trong nặc danh: dấu tên” hay nặc 諾 trong nặc ngôn: lời hứa) gần gũi hơn “Lạc” chứ. “Lạc” là âm Hán Việt, cứ coi như âm HV là âm Hán đời Đường, nhưng chữ này được viết ra từ thời Hán (Tư Mã Thiên, Hoài Nam Tử chẳng hạn) thì âm Hán là gì khó mà xác định được, chỉ biết rằng tất cả các chữ “lạc” này đều được hài thanh bởi chữ “các 各” mà chữ “các” lại còn hài thanh cho chữ “Khách 客”, … nên nó phải là từ đa âm như ckhac (cờkhơ) hay khcac (khờcơ)… Nếu lưu ý đến tính lịch sử của ngôn ngữ và thuận với ngữ cảnh ghi trong Giao Châu Ngoại vực ký – (Thủy kinh chú, Lịck Đạo Nguyên, 466 – 527 chép lại) thì chữ Lạc (bính âm hiện nay là luo) ghi âm cho từ ló (tiếng Việt cổ), lúa (Việt Nam) là hợp lý hơn, ta có lạc điền là ruộng lúa, lạc dân là dân (trồng) lúa… Lạc vương là vua (vùng đất trồng) lúa… (Xem NoiLieu’s blog). Việc bài xích Lạc -> Nác -> Nước đã được Hồng Linh đề xuất từ 2006 trong báo Thế giới (Phụ san của báo Ngoại giao). Hồng Linh cũng chỉ ra rằng con chim Lạc trên trống đồng chính là chim …. Lúa, đích thị là con cò vì trên nhiều trống đồng hình chim lạc còn có cái lông “văn tự gán nợ” của con cò. Tiếc là báo Thế Giới bị giải thể trong đợt các nguyên thủ thế giới họp ở Hà Nội.
    Rất tuyệt khi đọc bài viết của Nămxu. Mời xem blog của NoiLieuhaha: Vua Hùng khi nào? http://noilieuhaha.blogspot.com/2014/04/vua-hung-khi-nao.html

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s